Meer
Publicatiedatum: 21-06-2019

Inhoud

Programma onderdelen

Programma 2 | Werk, jeugd en zorg

Uitgaven

37,89%

€ -39.856

x € 1.000
37,89% Complete

Inkomsten

12,57%

€ 13.196

x € 1.000
12,57% Complete

Saldo

11953,01%

€ -26.660

x € 1.000

Bestuurlijke samenvatting

Wij gaan uit van de eigen kracht van de inwoners en de kracht van hun sociale netwerk. Dit betekent dat inwoners zo veel mogelijk proberen zelf hun problemen te verminderen of op te lossen. Voor wie er zelf niet uitkomt, bieden wij als gemeente altijd ondersteuning. Wij vinden het belangrijk om als eerste overheid dichtbij de inwoners te staan en als dat nodig is, het vangnet te zijn.

Wij zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van onze wettelijke taken, die zijn vastgelegd in de Jeugdwet, de Participatiewet, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Daarnaast voeren we nog meer taken uit, zoals bijvoorbeeld de doorontwikkeling van onze gemeentelijke toegang tot ondersteuning en zorg en het minimabeleid. Onze ambities zijn vastgelegd in het integrale beleidsplan sociaal domein Samen Krachtig, dat in samenspraak met inwoners, vrijwilligers en professionals in 2017 is gemaakt. Het realiseren van deze ambities doen wij dan ook samen met anderen. Niet alleen met de organisaties met wie wij een subsidierelatie of een contract hebben. Ook samen met inwoners.

 

Meetellen en meedoen staat centraal in ons beleid. Aandacht voor kinderen en jongeren die opgroeien in een gezin met een laag inkomen vinden wij daarom van groot belang. Sinds dit jaar is er een zomer- en winterpakket voor alle jeugd, waarvan de ouders rond moeten komen van een laag inkomen. Inwoners die het betreft en maatschappelijke partners zijn bij de totstandkoming van de pakketten actief betrokken geweest. Ruim 650 kinderen hebben een zomer- en winterpakket ontvangen.

 

Wij willen dat de jeugd in onze gemeente gezond en veilig opgroeit en dat zij en hun ouders of verzorgers ondersteuning krijgen als dat nodig is. Zorgaanbieders en de gemeenten in de provincie Drenthe gaan de komende jaren samen aan de slag om een kwalitatief goed jeugdhulpaanbod tegen betaalbare kosten te realiseren. Hiervoor is onder andere door de Drentse gemeenten en vijf grote aanbieders een Bestuurlijk Transformatie Akkoord getekend. Tegelijkertijd wordt door de organisaties die laagdrempelig ondersteuning bieden, ondersteuning die zonder indicatie beschikbaar is, gewerkt aan een passend aanbod dat aansluit bij de geïndiceerde jeugdhulp. Op deze manier kan goed op- en afgeschaald worden als dat nodig is.

 

In 2018 is er (landelijk) veel aandacht geweest voor mensen met verward gedrag. Het gaat vaak om inwoners met psychische problemen, maar het kan bijvoorbeeld ook gaan om dementie. Verward gedrag levert meestal (gevoelens van ) onveiligheid en overlast op bij de omgeving. Vaak is het dan aan derden om de hulp op gang te brengen. In dat geval komt het lokale netwerk openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGz) in beeld, waar alle zorgwekkende zorgmijders worden besproken. Dit netwerk functioneert goed en vormt een mooie lokale aanvulling op de provinciaal voor deze doelgroep ontwikkelde psycholance (als alternatief voor de politieauto) en spoedpoli in Assen (eerste hulp, crisisbeoordeling en diagnostiek; voor maximaal 8 uur).

 

Het voorzien in je eigen inkomen vinden wij belangrijk. Door de economische groei kunnen steeds meer mensen zelf daarin voorzien en daalt het aantal inwoners met een bijstandsuitkering. Mensen die een beroep doen op de Participatiewet hebben in de meeste gevallen ondersteuning nodig om weer op de arbeidsmarkt te komen. Hiervoor zijn diverse trajecten ingezet, waaronder een project met werkgevers in de techniek.  In  samenwerking met drie lokale werkgevers zijn zes vergunninghouders door ons begeleid naar een scholingstraject installatietechniek.

Een grote groep mensen in ons uitkeringsbestand heeft een grote afstand tot de arbeidsmarkt en zijn niet of niet op korte termijn bemiddelbaar richting regulier werk. Binnen het project Gebiedsgerichte Participatie is ingezet op het vergroten van het aantal mensen binnen deze doelgroep die deelneemt aan maatschappelijke activiteiten. Het project (Gebiedsgerichte participatie) heeft geleid tot heldere keuzes over de rol van de gemeente in relatie tot specifieke participatieprojecten. In de publieke beeldvorming wordt vaak gedacht dat deze groep direct inzetbaar is op vrijwilligersklussen of andere maatschappelijke activiteiten. We krijgen dan ook vaak de vraag om vrijwilligers te leveren. Binnen het project is een andere route gekozen. Het Steunpunt Vrijwilligerswerk van Maatschappelijk Welzijn Coevorden vervult hierin de centrale rol. Zij maken de passende match tussen vrijwilliger, dit kan dus ook een uitkeringsgerechtigde zijn, en een vrijwilligersvacature. Op deze manier voorkomen we dat deze niet afhankelijk worden van de inzet van  uitkeringsgerechtigden, een vaak kwetsbare groep.

 

Wij vinden het van grote meerwaarde om te investeren in preventie. Dit wordt onderschreven door zorginstellingen en maatschappelijke organisaties en heeft onder andere geleid tot de start van een pilot Gezond Coevorden en de aanpak laaggeletterdheid.  Met de pilot Gezond Coevorden wordt ingezet op het structureel financieren van preventie door de kosten voor zorg aan inwoners te verminderen en de ‘bespaarde’ zorgkosten te herinvesteren in preventie. De samenwerkende partijen hebben als doel een integrale en structurele aanpak van de gezondheidsbevordering en –verbetering bij de inwoners van de gemeente Coevorden te realiseren. Binnen deze samenwerking vervullen wij als gemeente de verbindende rol. De wens is om de samenwerking tussen het medische- en het brede sociale domein, dat gezondheid, onderwijs,  welzijn, jeugd, werk, wonen, zorg en ondersteuning omvat, structureel te borgen voor de toekomst. Dit zorgt er mede voor dat de ondersteuningsvraag van de inwoner echt centraal staat. En dat op basis van deze vraag samen met de inwoner besproken wordt welke ondersteuning en zorg het meest passend is. Wetgeving en dus ook financiering wordt dan van ondergeschikt van belang. Het bereiken van deze doelstelling vraagt tijd en gaat stapsgewijs. Er is een aantal werkgroepen gevormd, waarin de verschillende zorgpartijen en de Stichting Maatschappelijk Welzijn Coevorden participeren. De werkgroep Ouderen heeft bijvoorbeeld de opdracht om uitvoering te geven aan het Convenant Dementievriendelijk Drenthe en de inbedding van de kernteams integrale ouderenzorg in de huisartsenpraktijken. Het Vitaliteitsnetwerk heeft door Toegepast Gezondheidsonderzoek een onderzoek laten uitvoeren  hoe inwoners met een lage economische status gestimuleerd kunnen worden tot gezond gedrag. Daarnaast is door zorgaanbieders De Nieuwe Zorg Thuis en Icare het initiatief genomen om te kijken op welke manier in samenwerking met inwoners, welzijns- en zorgpartijen informele ondersteuningsvragen opgepakt kunnen worden.

 

Voor wat betreft de aanpak van laaggeletterdheid was 2018 het tweede uitvoeringsjaar.  Een jaar waar het accent lag op het vergroten van het bereik van laaggeletterden en het uitbreiden van het taalnetwerk. Specifiek was er aandacht voor het vergroten van het bewustzijn rondom laaggeletterdheid bij werkgevers. Bijna drie op de vijf laaggeletterden werkt, daarmee vervult de werkgever een belangrijke rol in de signalering en toeleiding. In september is in de Week van de Alfabetisering het werkgeversevent 'Geletterd aan het werk' georganiseerd. Ondanks de actieve betrokkenheid van de aanwezige werkgevers heeft dit nog niet geleid tot concrete vervolgafspraken. Het blijft een lastig te agenderen onderwerp bij het bedrijfsleven en zal ook de komende jaren nog om onze, en de aandacht van onze maatschappelijke partners, blijven vragen.

 

Preventie

Wat hebben wij gedaan?

Pilot Gezond Coevorden
De ontwikkeling van het Gezondheidscentrum in de stad Coevorden door de Saxenburgh groep en de huisartsencoöperatie Dalen en Coevorden bracht de samenwerking met een aantal zorgpartijen en de gemeente in 2017 in een stroomversnelling. Het gemeentelijk beleid, vastgelegd in het beleidsplan Samen Krachtig, droeg hier positief aan bij. Toen de mogelijkheid zich aandiende om vanuit het Programma "Kans voor de Veenkoloniën" ondersteuning te krijgen van de organisatie OptiMedis, werd deze kans met beide handen aangegrepen. De pilot Gezond Coevorden was een feit.

In het eerste halfjaar is door OptiMedis kennis en ervaring gedeeld over het financieringsconcept ‘shared savings’. Hiermee wordt structureel geld beschikbaar gemaakt voor het voorkomen van problemen. Het geld dat bespaard wordt, doordat inwoners door preventieve maatregelen minder zorgkosten hebben, wordt opnieuw geïnvesteerd in preventieve projecten. De grotere zorgaanbieders, waaronder Tangenborgh, Icare en Saxenburgh, de zorgverzekeraar Zilveren Kruis, het Maatschappelijk Welzijn Coevorden en de gemeente hebben verkend hoe de pilot vorm en inhoud te geven. Samen willen we ons inzetten voor een integrale en structurele aanpak van de gezondheidsbevordering en –verbetering bij de inwoners van onze gemeente.

Een achterliggende doelstelling is om de gezondheidsverschillen tussen inwoners te verkleinen. De werkgroepen Jeugd en Ouderen en het Vitaliteitsnetwerk, dat zich inzet voor een gedragsverandering ten aanzien van een gezonde leefstijl, zijn opgestart. In deze werkgroepen zijn diverse zorgpartijen vertegenwoordigd. Naast een inventarisatie van het preventieve aanbod hebben wij verkend welke activiteiten om intensivering vragen en welk aanbod mist. In de loop van het jaar is de rol van OptiMedis veranderd in een meer adviserende rol en er is een voorstel voor de invulling van programmamanagement gemaakt.

Intergenerationele armoede
In de regio Zuidoost-Drenthe is de overdracht van problemen van de ene op de andere generatie een probleem dat veel voorkomt. Om deze vicieuze cirkel te doorbreken hebben wij samen met de gemeenten Emmen en Borger-Odoorn en maatschappelijke partners een aanpak ontwikkeld, die vanaf 2019 als pilot in de afzonderlijke gemeenten wordt uitgevoerd. Bij deze pilot zijn naast de maatschappelijke partners, ervaringsdeskundigen en de Rijksuniversiteit Groningen betrokken.

 

Algemene voorzieningen

Wat hebben wij gedaan?

Ouderen en Langer thuis wonen
In 2018 is de Woonvisie vastgesteld, waarin aandacht is voor het langer thuis wonen van de oudere inwoners van de gemeente Coevorden. Wij vinden het belangrijk dat zij zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Daarom zijn wij onder andere gestart met de campagne "Lang Zult u Wonen Coevorden". Via deze website worden de inwoners  geïnformeerd  over de mogelijkheid om hun woning veiliger en comfortabeler te maken, zodat de woning ook geschikt is om oud in te worden.

Door Woonservice, Maatschappelijk Welzijn Coevorden (MWC) en de gemeente Coevorden is het initiatief voor een zogenaamde InspiratieThuis-woning genomen. Woonservice heeft een woning beschikbaar gesteld die met diverse technische mogelijkheden is ingericht met als doel mensen makkelijker en langer zelfstandig in de eigen woning te laten wonen. De woning is veel bezocht door huurders van Woonservice en door andere belangstellenden. Ook door eigenaren van koopwoningen, omdat zij graag willen weten wat er allemaal mogelijk is. Daarnaast is de woning gebruikt voor spreekuren door de medewerkers van MWC en de wijkverpleegkundigen. Tot eind december 2018 was deze woning te bezichtigen.

Daarnaast hebben wij, vanuit het domein wonen, onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om inwoners financieel te ondersteunen bij het langer thuis blijven wonen. Hierover hebben wij nog geen nadere besluiten genomen.

Jeugd
Wij vinden het belangrijk dat kinderen gezond en veilig opgroeien. Daarom hebben wij ook in 2018 intensief samengewerkt met de organisaties in het voorveld Jeugd in de gemeente Coevorden: Maatschappelijk Welzijn Coevorden, GGd Drenthe en Icare JGZ (0-4 jaar). Deze organisaties hebben op basis van de vijf pijlers van het beleidsplan Samen Krachtig (Meetellen en meedoen; Voorkomen; Samenwerken; Dichtbij en Innovatie) een gezamenlijke visie en uitvoeringsnotitie gemaakt. De algemene doelstelling die deze partijen in samenwerking nastreven is het stimuleren van een kind- en gezinsvriendelijke opvoedings- en opgroeiomgeving waarbinnen alle kinderen en jongeren (van-9 maanden tot 23 jaar) de kans krijgen zich optimaal en in goede gezondheid te ontwikkelen.

Dichtbij en laagdrempelig
Wij vinden het belangrijk dat de inwoners weten welke voorzieningen er dichtbij voor hen zijn, waar zij terecht kunnen voor een antwoord op hun ondersteuningsvraag. In 2018 is de voorbereiding gedaan om in 2019 te komen tot de realisatie. Wij hebben onderzocht welke voorzieningen wij in kaart willen brengen voor inwoners, en ook voor onze samenwerkingspartners en voor onze eigen organisatie. In 2019 is deze 'sociale kaart sociaal domein' klaar. Daarnaast wordt er een digitale verwijzer gemaakt, zodat inwoners weten met welke vraag zij waar moeten zijn.

Individuele voorzieningen

Wat hebben wij gedaan?

Hulpmiddelen Wmo
Met ingang van 2018 hebben wij een nieuwe leverancier voor de hulpmiddelen, die in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning aan de inwoners worden verstrekt. Het contract is samen met zes Drentse gemeenten afgesloten.

In het eerste halfjaar waren er klachten, met name vanwege lange levertijd. Dit was aanleiding voor de gemeenten om nadere afspraken met de aanbieder te maken. Met de aanbieder  is maandelijks overleg geweest en er is een boeteclausule ingesteld. Eind 2018 zijn de leveringsproblemen grotendeels verholpen.

Jeugd
In september is door de Drentse gemeenten het Transformatieplan Zorg voor Jeugd Drenthe 2018-2020 ingediend. Het Transformatieplan is gemaakt door een ambtelijke werkgroep, waarvan de gemeente Coevorden de laatste periode trekker was. Het plan omvat drie thema’s die aansluiten bij de actielijnen in het Landelijk Actieprogramma Zorg voor de Jeugd. De drie onderdelen vormen een samenhangend geheel om  de transformatie van de jeugdhulp in Drenthe verder vorm te geven. De thema’s zijn: de Drentse Jeugdacademie, de zorgmakelaar en de ontwikkeling kleinschalige woonvoorzieningen. Eind november 2018 kwam het positieve bericht van het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport dat het Drentse Transformatieplan is goedgekeurd en de middelen vanuit het landelijke transformatiefonds beschikbaar worden gesteld. De Jeugdhulpregio Drenthe heeft voor de uitvoering van het Transformatieplan voor de periode van drie jaar circa drie miljoen euro ontvangen uit het transformatiefonds.   

Naast de ontwikkeling van het Transformatieplan zijn de Drentse gemeenten samen met vijf grote zorgaanbieders in gesprek gegaan over de huidige situatie van de jeugdhulp, waarover veel aannames en veronderstellingen zijn. De partijen zijn het met elkaar eens dat het gezamenlijk belang een kwalitatief goed jeugdhulpaanbod tegen betaalbare kosten is. Dit heeft geleid tot de wens om een gezamenlijke analyse uit te voeren als basis voor de vervolgstappen. De analyse wordt na ondertekening van een Bestuurlijk Transformatie Akkoord, waarin bovenstaande afspraken zijn vastgelegd, begin 2019 uitgevoerd op basis van bestaande informatie bij de gemeenten en de aanbieders, zowel financieel als op inhoud. Deze analyse moet vervolgens leiden tot een gezamenlijk uitvoeringsplan voor 2019 en verder. Daarbij wordt aansluiting gezocht bij het Transformatieplan Zorg voor Jeugd Drenthe.

Eind 2018 is hebben wij in samenwerking met de regio Zuid-Drenthe een Event Jeugdhulp georganiseerd. Tijdens de conferentie stonden actuele thema’s  als de samenwerking tussen gemeenten en zorgaanbieders en de laatste ontwikkelingen rondom professionalisering in de jeugdhulp centraal. Daarnaast was er aandacht voor het versterken van de samenwerking tussen zorgaanbieders om het gewenste resultaat voor een kind met een hulpvraag te bereiken en welke aanbieders specialist zijn in bepaalde vormen van zorg. Circa 200 professionals hebben het event bezocht.

Wij vinden het belangrijk dat kinderen veilig opgroeien. In gezinnen waar deze veiligheid niet kan worden gegarandeerd voeren de jeugdconsulenten regie. Deze regiefunctie hebben wij in 2018 verder doorontwikkeld door afspraken te maken over wanneer de gemeentelijke jeugdconsulent regie voert en wanneer een professional in het voorveld Jeugd dat doet. Dat zijn professionals van Maatschappelijk Welzijn Coevorden, GGD Drenthe en Icare jeugdgezondheidszorg. Daardoor wordt er beter gebruik gemaakt van de onderlinge expertise. In 2019 gaan wij de samenwerkingsrelatie verder versterken. De regiefunctie ontwikkelen we met consulenten en de praktijkondersteuners Jeugd door trainingen te volgen in de methodiek ‘Signs of Safety’. In deze methodiek werken hulpverleners samen met het gezin waar veiligheid van de jeugdige een probleem is.

Met Icare jeugdgezondheidszorg zijn voor de kinderen van 0 tot 4 jaar afspraken gemaakt over de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). Vanaf 1 januari 2019 zijn gemeenten bestuurlijk en budgettair verantwoordelijk voor de uitvoering van dit programma. Dat was altijd het RIVM. De afspraken met de GGD over de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma voor de kinderen van 4 tot 18 jaar worden begin 2019 gemaakt. 

 

Veilig Thuis Drenthe

Veilig Thuis Drenthe (VTD) geeft advies en biedt ondersteuning aan inwoners en professionals die te maken hebben met vermoedens of situaties van huiselijk geweld of kindermishandeling.  VTD doet waar nodig onderzoek.  In november 2018 is tijdens een bijeenkomst voor de gemeenteraad onder andere informatie gegeven over de ontwikkelingen van Veilig Thuis Drenthe. Zo geldt vanaf 1 januari 2019, in het kader van ‘Geweld hoort nergens thuis’, het Besluit verplichte meldcode. De verscherpte meldcode geldt voor professionals die werkzaam zijn in de gezondheidszorg, onderwijs, kinderopvang, maatschappelijke ondersteuning, jeugdhulp en justitie.


Toegang tot ondersteuning en zorg
Wij willen dat de vraag naar ondersteuning van een inwoner centraal staat en dat de inwoner zelf het eigenaarschap over zijn vraag houdt, tenzij dit echt niet kan. Om deze doelstellingen te bereiken is een werkgroep gevormd waarin alle disciplines van het sociaal domein vertegenwoordigd zijn. Tevens nemen medewerkers van Maatschappelijk Welzijn Coevorden deel. Deze werkgroep heeft in 2018 de eerste resultaten behaald. 
Zo is eind 2018 gestart met de voorbereiding van de aanbesteding van een regiesysteem. In dit systeem gaan gemeentelijke klantmanagers en consulenten en maatschappelijk werkers samenwerken rondom een casus. In het systeem kunnen medewerkers snel zien hoe het gezin is samengesteld en wie betrokken zijn. Het systeem draagt bij aan het werken volgens één gezin, één plan, één regisseur.  Een inwoner hoeft daardoor niet te vaak zijn verhaal te vertellen. Ook kan  de inwoner zelf zijn dossier inzien. De verwachting is dat de aanbesteding in 2019 wordt afgerond en er in 2020 met het systeem gewerkt wordt.

Daarnaast is er een start gemaakt met het ontwikkelen van een brede intake voor het hele sociale domein, inclusief de medewerkers van Maatschappelijk Welzijn Coevorden. Alle disciplines gaan werken met hetzelfde intake formulier. Als de inwoner daar toestemming voor geeft, reist dit formulier met de inwoner mee, zodat hij niet steeds opnieuw zijn verhaal hoeft te vertellen. Vanaf maart 2019 wordt gestart in de vorm van een pilot.

Individuele voorzieningen en Minimabeleid
Er is door ons een regeling voor kinderen uit minimagezinnen ontwikkeld. Deze regeling is tot stand gekomen mede op basis van een onderzoek dat is gedaan onder kinderen, jongeren en hun ouders/verzorgers die leven van een minimum inkomen om te weten welke behoeften en wensen zij hebben. Daarnaast is er overleg geweest met onder andere het Rudi Zwols fonds en de scholen voor basis- en voortgezet onderwijs. Dit heeft geleid tot een zomer- en een winterpakket voor kinderen met een Doe-mee-Pas. Een aanvraag was niet nodig. De pakketten werden aan de kinderen zelf geadresseerd. Daarnaast konden ouders met een laag inkomen een aanvraag doen voor een pakket voor hun kinderen. Ruim 650 kinderen hebben een zomer- en winterpakket ontvangen. In het najaar is een telefonische enquête gedaan onder vijftig huishoudens. De reacties waren bijzonder positief. Er was vooral waardering dat een aanvraag niet nodig was voor gebruikers van de Doe-mee-Pas.
Het aantal aanvragen voor de Doe-mee-Pas is door deze kindpakketten sterk toegenomen. Van de doelgroep maakt nu ongeveer 90% gebruik van deze pas.
Wij vinden het belangrijk dat inwoners met een laag inkomen goed verzekerd zijn en willen inwoners met hoge zorgkosten tegemoet komen. Verzekeraar Zilveren Kruis had aangegeven de collectieve zorgverzekering voor gemeenten te willen versoberen. Daarom is door ons ook met verzekeraar Univé een contract afgesloten. De inwoners kunnen kiezen uit vier verschillende pakketten bij twee zorgverzekeraars. Wij hebben hen hierover per post geïnformeerd en de mogelijkheid geboden tijdens inloopspreekuren vragen te stellen. Wij vinden dat de collectieve zorgverzekering voor minima een effectief instrument is. Tegelijk kijken wij naar de ontwikkelingen in andere gemeenten waar andere keuzes zijn gemaakt.

Individuele voorzieningen en Schuldhulpverlening
Het webportaal voor de inwoners die gebruik maken van schuldhulpverlening, MijnSHV, is door ons geïmplementeerd. De inwoners kunnen zo hun eigen traject bij schuldhulpverlening volgen. Zij zien of alle vaste lasten zijn betaald en wat zij overhouden. Daarnaast kunnen zij de voortgang van hun schuldregeling volgen. Veel inwoners maken gebruik van MijnSHV en zijn er tevreden over.

Individuele voorzieningen en inwoners met verward gedrag
In de gemeente Coevorden bestaat een netwerk openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGz), dat goed functioneert. In dit netwerk participeren, onder voorzitterschap van een GGD-medewerker, een maatschappelijke werker, een psychiatrisch verpleegkundige, een functioneel coördinator van de gemeentelijke sociale teams en een medewerker van de woningbouwcorporatie. Wij vinden dat dit netwerk passend is voor de verantwoordelijkheden die we als gemeente hebben voor deze specifieke doelgroep. Op dit moment is er geen reden om een aanpassing te doen in de huidige samenwerking. Deze samenwerking wordt gekenmerkt door korte lijnen en direct handelen wanneer dat nodig is.

In 2021 vindt een verdere decentralisatie plaats van bepaalde middelen uit de Wmo van centrumgemeenten naar de individuele gemeenten. Het gaat om de middelen voor Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en OGGz. Op provinciaal niveau hebben de betrokken partners en de Drentse gemeenten in 2018 een traject opgestart om voor de OGGz maatwerk te kunnen leveren per gemeente. Provinciaal is eveneens gewerkt aan een Drentse aanpak voor personen met verward gedrag. De vertaling naar de lokale situatie zal plaatsvinden in 2019. Met de gemeenten Emmen en Borger-Odoorn zijn de voorbereidingen gestart voor de verdere decentralisatie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang.
 

Participatie

Wat hebben wij gedaan?

Gebiedsgerichte participatie
Wij vinden het belangrijk dat iedereen die iets kan doen, ook iets doet. Het project Gebiedsgerichte Participatie, dat begin 2018 is beëindigd, droeg hieraan bij. De voortgang van het project is geborgd in onze lijnorganisatie. In het afgelopen jaar is van klanten met een ontheffing op grond van de Participatiewet, opnieuw beoordeeld of er mogelijkheden tot participatie zijn. Dit heeft er toe geleid dat de ontheffing van het merendeel van deze klanten is ingetrokken en zij zijn geactiveerd, in veel gevallen richting vrijwilligerswerk, trainingen of het deelnemen aan activiteiten buitenshuis.

Wij hebben geëxperimenteerd met een andere manier van benadering, via een groepsgewijze aanpak. Dit heeft ervoor gezorgd dat mensen elkaar hebben gestimuleerd om vrijwilligerswerk te gaan doen, vanuit hun eigen intrinsieke motivatie. Doordat wij de samenwerking met onze samenwerkingspartners, in het bijzonder met de Stichting Maatschappelijk Welzijn Coevorden (MWC), hebben geïntensiveerd hebben wij gezamenlijk bereikt dat meer mensen zijn gaan participeren.                                                         

Bij aanvang van het project bedroeg de omvang van deze doelgroep nog 711 personen. De totale omvang van deze groep is fors afgenomen, het zijn er nu nog ongeveer 515. Hiervan zijn circa 305 personen actief. De afname van het bestand kan worden verklaard doordat een deel van deze groep door middel van activering inmiddels is overgegaan naar een re-integratietraject en klaar zijn om stappen te zetten richting de arbeidsmarkt of zelfs al aan het werk zijn.

Vergunninghouders
We hebben het afgelopen jaar extra aandacht besteed aan de integratie en participatie van vergunninghouders.
In 2018 hebben we o.a. ingezet op de verduurzaming en aanscherping van de toekomstgerichte (groeps)training, waarin vergunninghouders meer inzicht krijgen in een aantal kernwaarden, het vinden en behouden van werk en het maken van een cv. Aan deze training zijn werkbezoeken bij ondernemers en aansluitend een duaal traject gekoppeld.

Ook hebben we voor deze doelgroep extra inzet gepleegd op het gebied van ondersteuning en nazorg als een vergunninghouder eenmaal een werkstage is gaan volgen of gestart is met een betaalde baan heeft. Het houden van contact met de werkgever en de vergunninghouder is erg belangrijk, met als doel het bieden van ondersteuning aan vergunninghouders en het ontzorgen van werkgevers. Hierin kijken/denken we breed mee in wat nodig is om een duurzame plaatsing mogelijk te maken, waarin taal vaak een belangrijke component is.

Ook hebben we het afgelopen jaar extra ingezet op het begeleiden van deze doelgroep – samen met o.a. drie lokale werkgevers – door middel van een scholingstraject richting de installatietechniek. Inmiddels zijn zes vergunninghouders met dit traject gestart.
Daarnaast hebben we met alle inburgeringsaanbieders gesprekken gevoerd, met als doel elkaars werkwijze en visie te delen en scherp te krijgen wat inburgeraars nodig hebben om het integratieproces te versnellen. Hiermee beogen we duurzaam te investeren in vergunninghouders op het gebied van scholing.
Het resultaat is dat we eind 2018 hebben bereikt dat 75 vergunninghouders een werk- of taalstage, scholing- of opleidingstraject of duaal traject zijn gaan volgen, 19 vergunninghouders (parttime) aan het werk zijn gegaan en 6 (meerderjarige) jongeren een opleiding zijn gaan volgen.



Doelgroep GGZ
In 2017 heeft het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de arbeidsmarktregio’s middelen beschikbaar gesteld om meer mensen met een GGZ-achtergrond aan het werk te helpen. Er is een pilot gestart in onze regio. In 2018 zijn casuïstiek besprekingen georganiseerd. Met deze casusbesprekingen wordt de basis gelegd voor regionale afspraken en regionaal beleid voor de begeleiding van deze doelgroep. 
Daarnaast hebben wij voorbereidingen getroffen om in 2019 te kunnen starten met een pilot gericht op werkgevers. Het doel is om de samenwerking tussen het WSP, trajectbegeleiders van de GGZ, klantmanagers van gemeenten en werkcoaches van Menso te verbeteren en te borgen. Naast begeleiding naar werk van mensen met een GGZ-achtergrond, staan de werkgeverservaringen in deze pilot centraal. Het doel hierbij is niet alleen om mensen te plaatsen op werk, maar dat mensen ook duurzaam aan het werk blijven.

Inkomen

Wat hebben wij gedaan?

In- en uitstroom Participatiewet
De recessie is voorbij, de economie groeit al langere tijd, de werkloosheid daalt. Dit zijn ontwikkelingen die een positief effect hebben op onze doelstelling dat iedereen die aan het werk kan ook aan het werk is en daarmee in zijn eigen inkomen kan voorzien. In 2018 hebben wij verschillende uitstroom-bevorderende en instroom-beperkende maatregelen ingezet. Eén daarvan is het project BAAN. Enerzijds had dit project tot doel te ondervinden wat werkzoekenden nodig hebben om zelf in beweging te komen om uit te stromen naar duurzaam betaald werk in de technische branche. Anderzijds had het tot doel te ondervinden wat werkgevers nodig hebben om de geschikte medewerker te vinden en bij- of om te scholen. Samen met lokale ondernemers in de techniek en installatiebranche en uitzendbureaus hebben wij een nieuwe aanpak voor het werven, selecteren en waar nodig opleiden en begeleiden van werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt naar een baan ontwikkeld.
Al met al heeft vorenstaande een positief effect gehad op ons uitkeringsbestand en is het bestand fors gereduceerd met 83 uitkeringen (11%), van 769 in januari 2018 naar 686 eind december 2018. Hierdoor is er ook sprake van een positief financieel effect op het inkomensdeel.

Beschut werk
Wij hebben met de EMCO een dienstverleningsovereenkomst voor het plaatsen van mensen op een beschutte werkplek. Voor dit jaar was onze taakstelling beschut werk negen plaatsingen. Hoewel we de taakstelling nog niet hebben behaald, hebben wij een stevige inhaalslag gemaakt. Eind 2018 hebben wij zes personen, via een arbeidscontract, geplaatst op een beschutte werkplek. Twee personen zijn geplaatst op een proefplaatsing. Als dit goed gaat, dan krijgen zij een arbeidscontract aangeboden. Tenslotte heeft een inwoner eind 2018  een positieve beschikking beschut werk ontvangen en wordt binnenkort geplaatst op een proefplaatsing.

Gezondheidszorg

Wat hebben wij gedaan?

Stimuleringsprogramma Gezond in Coevorden
In 2018 hebben wij de notitie ‘Terugblik en voortzetting van het Stimuleringsprogramma Gezond in Coevorden’ opgesteld. Hierin geven wij het proces en de activiteiten/interventies weer binnen het programma, maar ook de ambities voor het doorontwikkelen en verstevigen van een samenhangende aanpak van gezondheidsverschillen. De notitie is tot stand gekomen door gesprekken te voeren met professionals, zorgaanbieders, organisaties en diverse doelgroepen. Het programma ‘Gezond in Coevorden’ heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de bewustwording rondom een gezonde leefstijl, preventie en participatie, maar ook aan het belang en de kracht van samenwerking tussen diverse organisaties, zorgaanbieders, sportverenigingen, scholen en onze gemeente. Er zijn onder andere initiatieven ingediend op het gebied van preventie, terugdringen overgewicht en obesitas, bewustwording/bevorderen gezonde leefstijl, verbeteren van zelfredzaamheid en fysieke gesteldheid, verminderen van eenzaamheidvergroten van activiteitenniveau en belastbaarheidsniveau van chronisch zieken en het onder aandacht brengen en omgaan met problematiek rondom dementie. De trainingsprogramma's COPD en Diabetes hebben duidelijk effect opgeleverd voor de deelnemers, kinderen hebben tijdens buitenschoolse activiteiten hun grenzen verlegd en professionals zijn zich meer bewust geworden van hun rol als voorlichter voor ouders. Niet altijd zijn de activiteiten/interventies bewezen effectief, maar vergroten juist wel het geluk/welzijn van onze inwoners, zoals bijvoorbeeld de activiteiten binnen Meer Bewegen voor Ouderen.

Naar aanleiding van onze bevindingen van de afgelopen jaren heeft er een herijking plaatsgevonden van doelstellingen en doelgroepen en zijn de ambities voor het doorontwikkelen en verstevigen van een samenhangende aanpak van gezondheidsverschillen aangescherpt. De voortzetting is afgestemd met het programmateam Sociaal Domein, GGD Drenthe en het Vitaliteitsnetwerk (binnen de pilot ‘preventie en zorg’). Het Vitaliteitsnetwerk dient in 2019 dan ook als adviescommissie voor de subsidieaanvragen binnen het Stimuleringsprogramma ‘Gezond in Coevorden’ 2019.

Sport

Wat hebben wij gedaan?

Accommodaties
Na een periode van vergaande bezuinigingen en de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2018 heeft het jaar 2018 met name in het teken gestaan van de herontwikkeling van ideeën over hoe om te gaan met maatschappelijke-  en sportaccommodaties. Dit heeft er uiteindelijk  in geresulteerd dat er structureel middelen zijn opgenomen voor de  kwaliteitsverbetering van sportaccommodaties en instandhouding van maatschappelijke accommodaties. In 2019 en verder wordt de uitwerking en uitvoering in nauwe samenwerking met de bewoners/organisaties opgepakt.  

Swaneburg
Nadat in 2017 het beheer van de Drostenhal door de stichting  De Swaneburg van onze gemeente is overgenomen, heeft 2018 met name in het teken gestaan van verdergaande uitwerking van de bezuinigingsopdracht door energiebesparende maatregelen. De stichting heeft daarvoor met een extern adviesbureau een eerste plan ontwikkeld, op basis waarvan de Provincie Drenthe een subsidie van € 140.000 heeft verleend. Na besluitvorming door uw raad kan het globale plan in 2019 verder worden uitgewerkt/verfijnd en kan met de uitvoering worden gestart.

Wat heeft het gekost?

Lasten

Baten

Toelichting op de belangrijkste verschillen

Verschillen programma werk, jeugd en inkomen
Bedragen x € 1.000
Saldo voor reservemutaties Reservemutaties Saldo na reservemutaties
Algemene voorzieningen 7 0 7
Gezondheidszorg 23 0 23
Individuele voorzieningen -854 0 -854
Inkomen 1.019 0 1.019
Participatie 169 0 169
Preventie 1 0 1
Sport -35 18 -17
Totaal 330 18 348

 

Individuele voorzieningen, incidenteel/structureel nadeel € 854.000
Dit nadeel betreft een saldo van meerdere voordelen en nadelen die wij hieronder nader toelichten.

Jeugdhulp
De kosten van de jeugdhulp zijn op grond van inkoopafspraken verdeeld over meerdere categorieën:
• Landelijk gecontracteerd: inkoop via de VNG, betaling door individuele gemeente
• Bovenregionaal gecontracteerd: 3 noordelijke provincies via penvoerder Hoogeveen
• Regionale zorgkosten: 12 gemeenten in Drenthe via penvoerder Hoogeveen
• Sub-regionale zorgkosten: 7 gemeenten in Zuid-Drenthe, betaling door individuele gemeente
• Cliëntgebonden zorgkosten: maatwerk per gemeente

Voor 2018 hebben wij een hogere Rijksbijdrage ontvangen. Daarnaast zien we de positieve effecten van de inzet van praktijkondersteuners bij de huisartsen. Ondanks deze voordelen zien wij dat met name de regionale en de sub-regionale zorgkosten (Zorg in Natura) sterker zijn gestegen dan verwacht. Wij constateren dat de problematiek waar in de jeugdhulp sprake van is, op meerdere onderdelen complexer en intensiever geworden. Dit leidt tot hogere gemiddelde kosten per individu. Wij zien onder andere een toename in de kosten voor ambulante GGZ en in de kosten voor Gecertificeerde Instellingen (circa € 300.000). Om aan de zorgvraag goed invulling te kunnen geven hebben wij daarnaast voor de zeer specialistische GGZ enkele zorgproducten toegevoegd aan het bouwstenenmodel. Dit heeft echter ook een kostenverhoging van circa € 70.000 tot gevolg. Verder zijn met name de kosten van (specialistische) verblijfszorg fors genomen. Dit leidt tot een overschrijding van circa € 400.000 in 2018. Dit beeld sluit aan bij de situatie van omliggende gemeenten. Ten aanzien van zorgkosten in verband met dyslexie was er in 2018 sprake van een afname van circa € 80.000. In totaliteit is er sprake van een tekort van ongeveer € 720.000 op de kosten voor jeugdhulp. 

Wmo
Binnen de Wmo-voorzieningen is sprake van een nadeel van € 396.000. Dit wordt met name veroorzaakt door een overschrijding op de kosten van begeleiding. Zowel bij de PGB's als bij de Zorg in Natura zien wij dat er een groter beroep wordt gedaan op deze voorzieningen. Het aantal personen wat gebruik maakt van deze voorziening is met ca. 10% toegenomen. Tevens is in dit bedrag sprake van onvoorziene nabetalingen uit 2017 ter grootte van ongeveer € 175.000.

Overige verschillen
Tegenover de genoemde nadelen is er ook sprake van enkele voordelen. Het beleid van de Doe Mee Pas is verruimd. Hierdoor is er sprake van een kostentoename. De verwachte stijging op de kosten van de Doe Mee Pas is echter niet geheel bewaarheid geworden. Dit leidt voor 2018 tot een voordeel van € 35.000 ten opzichte van de begroting. Daarnaast is er sprake van een voordeel op de kosten van de Bijzondere bijstand. Na jaren van stijging zien we nu een daling van het aantal personen wat hier een beroep op doet. Datzelfde geldt voor de kosten die voortvloeien uit kwijtschelding. Het voordeel op deze onderdelen is in totaal ongeveer € 120.000.  Daarnaast zijn ook de kosten van Schuldhulpverlening lager uitgevallen dan begroot. Dit betreft een voordeel van € 40.000. Tot slot zijn de kosten van de Collectieve Zorgverzekering en de kosten in het kader van Armoedebestrijding lager uitgevallen dan begroot. Dit leidt in gezamenlijkheid tot een voordeel van ongeveer € 75.000.

Eigen bijdrage
Op basis van de overzichten van het CAK kunnen wij de aantallen personen, soort en omvang van de zorgverlening beoordelen met onze eigen Wmo-administratie. Door het ontbreken van inkomensgegevens op deze overzichten, is de informatie over de eigen bijdrage ontoereikend om de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. De Kadernota Rechtmatigheid 2018 van de commissie BBV zegt hierover het volgende: door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dat betekent dat door de gemeenten geen zekerheden over omvang en hoogte van de eigen bijdragen kan worden verkregen als gevolg van het niet kunnen vaststellen van de juistheid op persoonsniveau, zoals hiervoor is toegelicht.

Inkomen, incidenteel/structureel voordeel € 1.019.000
Het voordeel op het onderdeel Inkomen is opgebouwd uit drie componenten: lagere uitvoeringskosten door Gemeente Emmen (€ 90.000), een nadeel op de kosten voor Kinderopvang (€ 32.000) en voornamelijk het voordeel op de uitkeringen (€ 890.000). Voor de financiering van deze bijstandsregeling (Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz) ontvangen wij een gebundelde uitkering (BUIG) van het Rijk. Een eventueel tekort op deze uitkering kunnen wij (gedeeltelijk) van het Rijk terugvragen door middel van een vangnetregeling . Ons beleid is dat wij op begrotingsbasis altijd het maximale eigen risico afdekken. De definitieve verdeling van de BUIG voor 2018 pakte voor ons voordelig uit. De rijksbijdrage die wij in november en december ontvingen is hoger als gevolg van de bijgestelde (definitieve) beschikking, die wij na de totstandkoming van de Halfjaarrapportage ontvingen. Het werkelijke resultaat over 2018 is daarmee zelfs uitgekomen op overschot van 2,8% (€ 323.000). Als gevolg hiervan hebben wij meer eigen risico afgedekt dan nodig was. Dit leidt per saldo tot een voordeel ongeveer € 565.000. Tot slot is in het genoemde voordeel ook de Vangnetuitkering van 2017 nog opgenomen (€ 59.000). Dit bedrag is in het eerste kwartaal van 2019 ontvangen.

Participatie, incidenteel voordeel € 169.000
Het voordeel bij Participatie is met name een gevolg van een voordelig resultaat bij de Sociale Werkvoorziening (Emco). Dit betreft een voordeel van ongeveer € 100.000. Op basis van de exploitatiecijfers over 2018 is het resultaat ongeveer € 700.000 beter zijn dan begroot. Ons aandeel in de exploitatie van Emco is 13,6%. Het genoemde voordelige resultaat leidt voor ons tot een voordeel van ongeveer € 96.000. Daarnaast is er een voordeel van ongeveer € 60.000 op de uitvoering van de re-integratie-taken. In dit bedrag is tevens een voordeel begrepen van ruim € 35.000. Wij hebben van de gemeente Emmen de eindafrekening van de 1e tranche (2015/2016) voor de AMRD ontvangen voor per saldo een bedrag van € 35.000. Het merendeel van deze kosten van deze subsidie zijn in eerdere jaren reeds verantwoord.