Meer
Publicatiedatum: 21-06-2019

Inhoud

Programma onderdelen

Jaarrekening 2018

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

Algemeen
Wij hebben de jaarrekening opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) daarvoor aan provincies en gemeenten geeft.
De waardering van de activa en de passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. Tenzij anders is vermeld, zijn de activa en de passiva opgenomen tegen nominale waarden.
Uitgangspunt is dat baten en lasten worden toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten nemen wij op voor zover wij deze op de balansdatum hebben gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar nemen wij in acht indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn. Dividendopbrengsten nemen wij als bate op het moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld of de algemene vergadering van aandeelhouders daarover een besluit heeft genomen.

Personeelslasten
Personeelslasten rekenen wij in principe toe aan het boekjaar waarop zij betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen met een vergelijkbaar volume rekenen wij sommige personele lasten echter toe aan de periode waarin de uitbetaling plaatsvindt; daarbij denken wij bijvoorbeeld aan componenten als overlopende vakantiegeldverplichtingen en verlofaanspraken.

Vaste activa              
De vaste activa waarderen wij tegen de verkrijgings- c.q. vervaardigingsprijs, verminderd met afschrijvingen. Ten aanzien van de afschrijvingstermijnen hanteren wij de volgende uitgangspunten.

  1. Materiële vaste activa met economisch nut worden lineair afgeschreven in de volgende termijnen:
  • 60 jaar: aanleg rioleringen;
  • 50 jaar: Wegen, fiets- en voetpaden(beton);
  • 40 jaar: nieuwbouw bedrijfsgebouwen;
  • 30 jaar: Aanleg plantsoenen, parken en onderbouw kunstgrasvelden;
  • 25 jaar: renovatie, restauratie en groot onderhoud woonruimten, bedrijfsgebouwen, bruggen en archiefinstallaties;
  • 15 jaar: technische installaties van bedrijfsgebouwen en zonnepanelen;
  • 10 jaar: veiligheidsvoorzieningen bedrijfsgebouwen, telefooninstallaties, meubilair, tractoren, gladheidsbestrijdingsmaterieel en toplaag kunstgrasvelden;
  • 8 jaar: vrachtauto’s en verzamelcontainers voor ondergrondse opslag;
  • 7 jaar: bestel- en personenauto’s;
  • 5 jaar: automatiseringsapparatuur, werktuigen en gereedschappen;
  • 3 jaar: softwarepakketten.

    Op gronden en terreinen wordt niet afgeschreven.

    2.  Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut, zoals wegen, bruggen en parken, worden geactiveerd en over de verwachte toekomstige levensduur afgeschreven. Deze verwerkingswijze is van kracht op nieuwe investeringen na 1 januari 2017 en is conform de gewijzigde richtlijnen van het BBV per genoemde datum. De enige uitzondering op het verplicht activeren zijn kunstvoorwerpen met een cultuurhistorische waarde. Deze mogen niet worden geactiveerd.

    Bijdragen van derden worden direct op een activum in mindering gebracht.  Ingeval van activering wordt een actief lineair afgeschreven in maximaal de volgende termijnen:

  • 40 jaar: aanleg en vervanging van bruggen;
  • 20 jaar: aanleg, vervanging en reconstructie van wegen, fiets- en voetpaden en openbare verlichting;
  • 10 jaar: verkeer remmende maatregelen, verkeersregelinstallaties en straatmeubilair.

    Activa met een verkrijgingsprijs van minder dan € 25.000 worden niet geactiveerd. Een uitzondering geldt voor gronden en terreinen; deze worden altijd geactiveerd.

Voorraden
De voorraden bouwgrond in exploitatie hebben wij gewaardeerd tegen de netto contante waarde (NCW). Winsten uit grondexploitaties nemen wij slechts indien en voor zover die met voldoende mate van betrouwbaarheid als gerealiseerd kunnen worden aangemerkt. Zolang daarvan geen sprake is, brengen wij de verkregen verkoopopbrengsten ten volle op de vervaardigingskosten in mindering. De waardering van de in exploitatie genomen gronden is gebaseerd op de inzichten van ultimo 2018 en de daarbij behorende inschatting van uitgangspunten, parameters en risico’s. Uiteraard betreft dit een inschatting die omgeven is door onzekerheden, die periodiek wordt herzien en waarbij de waardering in het komende jaar zowel positief als negatief kan uitvallen.

Wij zijn van mening dat op basis van de huidige informatie en inzichten de beste schatting is gemaakt voor de waardering van de in exploitatie genomen gronden. De risico’s zijn nader toegelicht in de paragraaf Grondbeleid en de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing in het jaarverslag. Met betrekking tot de gehanteerde uitgangspunten en risico inschattingen merken wij het volgende op:

De belangrijkste nog te maken kosten (> € 0,8 miljoen) betreffen:

  • Ossehaar
  • Dalen Molenakkers II
  • Sleen Jongbloed

    De belangrijkste te realiseren opbrengsten (> € 0,8 miljoen) betreffen:

  • Aelderhooghe
  • Leeuwerikenveld II
  • Europark
  • Ossehaar
  • Molenakkers II
  • Sleen Jongbloed
  • ROC

Wij hanteren voor de grondexploitaties de volgende uitgangspunten:

Rente
In de afgelopen jaren is gerekend met een interne rekenrente van 3%. Deze is toegepast voor de toerekening van de financieringslasten per project. Voor het contant maken van de toekomstige kasstromen hanteren wij, conform BBV, 2%. Het resultaat van ieder project is weergegeven in een netto contante waarde (NCW).

Kostenstijgingen
De hoogte van de kosten in de toekomst is gebaseerd op het huidige niveau met jaarlijks een verhoging op basis van de verwachte inflatie. De kosten op het huidige niveau worden bepaald op basis van externe offerte(s) en kengetallen. De kengetallen zijn gebaseerd op productprijzen en productienormen. De prijzen zijn afkomstig van fabrikanten en de normen komen uit de boekenreeks GWW-kosten.

Opbrengsten en opbrengstenstijgingen
De opbrengsten van de grondexploitaties zijn gebaseerd op gemaakte afspraken met externe partijen of op de jaarlijks door ons vastgestelde uitgifteprijzen. De uitgifteprijzen in de toekomst zijn gebaseerd op de huidige prijs, verhoogd met een index van 1%.
In de toekomstige uitgaven zijn geen subsidies opgenomen omdat deze al zijn ontvangen en beschikt.

Inflatie
De verwachte inflatie die in de grondexploitatiemodellen wordt toegepast is gebaseerd op voorspellingen van het centraal planbureau voor de periode 2019-2022.

Algemene uitkering uit het gemeentefonds 
Wij baseren het accres van het gemeentefonds op basis van de septembercirculaire 2018. Dit is het publicatiemoment van de Miljoenennota op Prinsjesdag. Eventuele gevolgen van de ontwikkeling van de rijksuitgaven via de trap-op-trap-af systematiek, die bekend worden na de septembercirculaire, worden nog niet doorvertaald in het accres. De decembercirculaire is geen bijstellingsmoment voor het accres. Het definitieve accres voor afgelopen jaar wordt volgens de gebruikelijke systematiek bekend in de meicirculaire van dit jaar en ook in 2019 verwerkt als afwikkelingsverschil.

Uitvoering grondbeleid in 2018
Uw raad heeft in december 2017 de woonvisie “Hier wil je wonen” vastgesteld. Deze is in overleg met alle belanghebbenden opgesteld en zal de komende jaren op basis van een uitvoeringsagenda verder worden uitgewerkt.
De woonvisie zet de woningbouw echter niet op slot. Voor kwalitatief goede nieuwbouwplannen blijft –zowel in de dorpen als in de stad- nog enige ruimte bestaan. Daarnaast zijn de grondprijzen daar waar nodig geactualiseerd en aangepast aan de meest recente marktomstandigheden.
Ondanks onze minder actieve en meer terughoudende gemeentelijke rol houden wij de verplichtingen van de bestaande projecten en de daarbij behorende risico’s.
Bij nieuwe projecten wegen wij goed af wat de rol van de gemeente het best kan zijn en welke instrumenten (zelf aankopen, pps-constructie / andere samenwerkingsvorm, exploitatieplan / anterieure overeenkomst) hiervoor kunnen worden ingezet. Voor nieuwe projecten kopen wij slechts in uitzonderlijke situaties gronden aan en zal onze rol in de regel meer faciliterend en regisserend zijn. Omvangrijke nieuwe woningbouwprojecten zullen zich – mede gelet op de nog resterende plancapaciteit voor nieuwbouw én gelet op de demografische ontwikkelingen- naar verwachting niet of nauwelijks nog voordoen.
De risico’s binnen de grondexploitaties bepalen wij op basis van de volgende  onderdelen:

1. Marktrisico

Dit risico wordt bepaald door voor alle in exploitatie genomen  plannen een negatief scenario te bepalen. Hierin worden factoren als verkooptempo en prijsniveau veranderd en worden de gevolgen ervan, indien deze leiden tot een negatief resultaat, als risico opgenomen. Dit is bepaald door voor alle plannen door te rekenen wat het betekent als alle verkopen drie jaar worden uitgesteld. Dit komt neer op een risico van in totaal € 1.400.000.

2. Indicatoren uit de grondexploitaties
Voor het veranderen van rente en inflatie in onze grondexploitatiemodellen kan het resultaat veranderen. Het verhogen van de rente en de inflatie en het verlagen van de prijsstijgingen van de opbrengsten leiden samen tot een lager resultaat. Dit komt neer op een risico van € 363.000

3. Projectspecifieke risico’s

Naast de marktrisico’s en de risico’s van verandering van rente en inflatie kunnen zich in projecten risico’s voordoen die specifiek betrekking hebben op het project. Deze worden op de volgende manier bepaald. Eerst wordt de mogelijke schade per project bepaald. Deze wordt bepaald door de volgende formule:

Schade = (kans op een onverwachte gebeurtenis met schade) x schadebedrag.

De risico’s die kunnen ontstaan, hangen samen met de demografische ontwikkelingen in onze gemeente. Deze kunnen voor meerdere projecten aanzienlijke gevolgen hebben. Zowel in volume als in soort woningen die mogelijk niet gebouwd gaan worden. Hierdoor wordt ook de onderliggende grond niet verkocht. Daarnaast bestaat het risico dat de gronden op werklocaties niet matchen met de vraag vanuit de markt waardoor wij terreinen niet meer kunnen verkopen.

De risico’s in woningbouwprojecten nemen het grootste deel van de projectrisico’s voor hun rekening. Het totaal van de projectrisico’s komt neer op € 1.057.000. Zoals eerder aangegeven kan de herijking van de woonvisie in de toekomst ook effect hebben op de gemeentelijke grondexploitaties.

De bovenstaande risico’s zijn bepaald door voor ieder risico-onderdeel te bekijken hoeveel verlies ontstaat indien het worst-case scenario zich voordoet. De bovenstaande risico’s bedragen in totaal € 2.820.000. 

Reserve grondexploitatie
Het saldo van reserve grondexploitatie is ultimo 2018 € 0 Het saldo van 2017 is ingezet om de verliezen in 2018 op te vangen.

Niet in exploitatie genomen gronden
Conform BBV hebben wij de boekwaarde van de niet in exploitatie genomen gronden overgebracht naar materiële vaste activa.

Voorziening pensioen wethouders
De voorziening wethouders is bepaald op basis van recente actuariële berekeningen. 

Uitzettingen korter dan één jaar
De vorderingen waarderen wij tegen de nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid hebben wij op de vorderingen een voorziening in mindering gebracht.

Overlopende activa en liquide middelen
De overlopende activa en de liquide middelen waarderen wij tegen de nominale waarde.

Vaste schulden
De vaste schulden hebben een rente typische looptijd van één jaar of langer. De vaste schulden waarderen wij tegen de nominale waarde, verminderd met de betaalde aflossingen. Voorzieningen worden gevormd op basis van de omvang van verplichtingen en/of risico’s die redelijkerwijs zijn in te schatten.

Vlottende passiva
De posten opgenomen onder de vlottende passiva waarderen wij tegen de nominale waarde.

Borg- en garantstellingen
Voor zover leningen door de gemeente zijn gewaarborgd, hebben wij buiten de telling van de balans het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per ultimo boekjaar opgenomen. In de toelichting op de balans hebben wij nadere informatie hierover opgenomen.

Overzicht van baten en lasten

Wij geven in onderstaand overzicht de volgende informatie weer:

  • Gerealiseerde baten en lasten per programma;
  • Gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen; 
  • Gerealiseerde kosten van overhead; 
  • Het bedrag van de heffing voor Vennootschapsbelasting; 
  • Het saldo van baten en lasten vòòr de reservemutaties; 
  • De toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves; 
  • Het gerealiseerde resultaat over 2018 na de reservemutaties. 

    Wij verwijzen u voor een toelichting op de verschillen naar het jaarverslag. De zes programma's sluiten wij af met de beantwoording van de vraag 'Wat heeft het gekost?' en de toelichting op de significante verschillen. 

RECAPITULATIE
Bedragen * € 1.000
Primitieve Begroting Rekening Resultaat
begroting na wijziging 2018
Lasten (exclusief toevoegingen reserves)
1 Economie, onderwijs en cultuur 3.149 6.545 3.594 2.951
2 Werk,jeugd en zorg 39.425 39.185 39.856 -671
3 Ruimte en leefomgeving 9.786 11.838 12.265 -427
4 Openbare ruimte 12.179 12.179 11.915 264
5 Bestuur en Organisatie 19.473 19.900 20.311 -411
Totaal lasten 84.013 89.647 87.941 1.706
Baten (exclusief onttrekkingen reserves)
1 Economie, onderwijs en cultuur 505 2.294 931 -1.362
2 Werk,jeugd en zorg 12.495 12.096 13.097 1.002
3 Ruimte en leefomgeving 6.529 6.486 7.189 703
4 Openbare ruimte 8.817 8.692 8.549 -144
5 Bestuur en Organisatie 857 1.220 1.207 -13
Totaal baten 29.204 30.787 30.973 186
6 Financiering en alg. dekkingsmiddelen -66.174 -67.383 -66.680 -703
Overhead Lasten 10.974 10.459 10.501 42
Overhead Baten 246 246 627 381
Saldo voor reservemutaties 636 -1.690 -162 1.528
Storting in de reserve 4.124 5.282 6.445 1.163
Onttrekking aan de reserve 3.488 6.971 6.384 -588
Totaal reservemutaties -636 1.690 -61 -1.751
Saldo na reservemutaties 0 0 -223 -223

Onderstaand geven wij per programma een specificatie van de gerealiseerde baten, lasten en reservemutaties.

Programma 1: Economie, onderwijs en cultuur

Bedragen x €1.000
Exploitatie Primitieve begroting 2018 Begroting na wijzigingen Rekening Resultaat
Lasten
Kunst en cultuur 820 855 844 11
Onderwijs 550 613 668 -55
Leerlingenvervoer 550 600 682 -82
Recreatie en toerisme 473 473 459 14
Economische structuurversterking 757 4.005 942 3.063
Totaal Lasten 3.149 6.545 3.594 2.951
Baten
Kunst en cultuur 7 67 78 -11
Onderwijs 366 428 543 -115
Leerlingenvervoer 4 4 3 1
Recreatie en toerisme 0 0 0 0
Economische structuurversterking 128 1.795 307 1.487
Totaal Baten 505 2.294 931 1.362
Saldo voor reservemutaties -2.645 -4.252 -2.663 -1.589
Onttrekkingen
Kunst en cultuur 0 35 20 15
Onderwijs 108 108 0 108
Recreatie en toerisme 0 0 0 0
Economische structuurversterking 475 1.756 488 1.268
Totaal Onttrekkingen 583 1.899 508 1.391
Stortingen
Onderwijs 0 0 0 0
Economische structuurversterking 0 0 0 0
Totaal Stortingen 0 0 0 0
Totaal reservemutaties 583 1.899 508 1.391

Programma 2: Werk, jeugd en zorg

Bedragen x €1.000
Exploitatie Primitieve begroting 2018 Begroting na wijzigingen Rekening Resultaat
Lasten
Sport 914 1.009 1.105 -96
Gezondheidszorg 566 546 524 23
Algemene voorzieningen 1.916 1.916 1.939 -23
Preventie 1.130 1.260 1.259 1
Inkomen 14.265 13.422 13.178 244
Participatie 6.000 6.019 5.973 45
Individuele voorzieningen 14.634 15.013 15.878 -865
Totaal Lasten 39.425 39.185 39.856 -671
Baten
Sport 0 0 61 -61
Algemene voorzieningen 0 0 30 -30
Preventie 0 0 0 0
Inkomen 11.868 11.656 12.431 -775
Participatie 150 12 136 -124
Individuele voorzieningen 478 428 439 -12
Totaal Baten 12.495 12.096 13.097 -1.002
Saldo voor reservemutaties -26.930 -27.089 -26.759 -330
Onttrekkingen
Sport 0 21 39 -18
Gezondheidszorg 0 60 60 0
Totaal Onttrekkingen 0 81 99 -18

Programma 3: Ruimte en leefomgeving

Bedragen x €1.000
Exploitatie Primitieve begroting 2018 Begroting na wijzigingen Rekening Resultaat
Lasten
Ruimtelijke ontwikkeling 80 136 111 25
Wonen en leefomgeving 187 187 199 -11
Bouwvergunningen 114 114 115 -1
Grondexploitatie 4.004 4.004 3.670 334
Centrumplan Coevorden 535 916 671 245
Mobiliteit 351 351 252 99
Structuur en ontwikkelplannen 155 155 67 88
RSP 70 70 1.215 -1.145
Vastgoed 5.698 7.312 7.432 -120
Totaal Lasten 11.194 13.246 13.733 -487
Baten
Ruimtelijke ontwikkeling 0 0 33 -33
Wonen en leefomgeving 95 95 91 4
Bouwvergunningen 955 955 1.118 -163
Grondexploitatie 4.004 4.004 3.544 460
Mobiliteit 50 50 120 -70
Structuur en ontwikkelplannen 86 86 42 44
RSP 160 160 499 -339
Vastgoed 1.324 1.281 2.049 -768
Totaal Baten 6.673 6.630 7.494 -864
Saldo voor reservemutaties -4.521 -6.616 -6.239 -378
Onttrekkingen
Ruimtelijke ontwikkeling 0 180 92 88
Wonen en leefomgeving 0 0 0 0
Grondexploitatie 0 0 388 -388
Centrumplan Coevorden 0 381 230 151
Mobiliteit 300 300 173 127
Structuur en ontwikkelplannen 75 75 4 71
RSP 90 90 888 -798
Vastgoed 70 1.685 1.824 -140
Totaal Onttrekkingen 535 2.711 3.598 -888
Stortingen
Grondexploitatie 0 0 262 -262
Centrumplan Coevorden 0 0 94 -94
Mobiliteit 50 50 120 -70
RSP 384 384 384 0
Vastgoed 160 160 923 -763
Totaal Stortingen 595 595 1.783 -1.189
Totaal reservemutaties -60 2.116 1.815 301

Programma 4: Openbare ruimte

Bedragen x €1.000
Exploitatie Primitieve begroting 2018 Begroting na wijzigingen Rekening Resultaat
Lasten
Bovengrondse infrastructuur 4.566 4.566 4.427 139
Groen en landschap 1.121 1.121 1.140 -20
Afvalverwijdering en -verwerking 3.454 3.454 3.471 -16
Riolering 2.706 2.706 2.567 140
Milieu 49 49 15 35
Begraafplaatsen 282 282 295 -13
Heffingen 0 0 0 0
Totaal Lasten 12.179 12.179 11.915 264
Baten
Bovengrondse infrastructuur 65 65 158 -93
Groen en landschap 85 85 73 12
Afvalverwijdering en -verwerking 500 500 476 24
Riolering 159 159 1 158
Milieu 35 35 22 12
Begraafplaatsen 2 2 0 2
Heffingen 7.973 7.848 7.818 29
Totaal Baten 8.817 8.692 8.549 144
Saldo voor reservemutaties -3.362 -3.487 -3.366 -121
Onttrekkingen
Bovengrondse infrastructuur 1.500 1.500 1.500 0
Groen en landschap 585 585 413 173
Riolering 0 0 0 0
Heffingen 65 65 65 0
Totaal Onttrekkingen 2.150 2.150 1.978 173
Stortingen
Bovengrondse infrastructuur 0 0 0 0
Riolering 0 0 0 0
Totaal Stortingen 0 0 0 0
Totaal reservemutaties 2.150 2.150 1.978 173

Programma 5: Bestuur en organisatie

Bedragen x €1.000
Exploitatie Primitieve begroting 2018 Begroting na wijzigingen Rekening Resultaat
Lasten
Veiligheidsbevorderende maatregelen 2.666 2.857 2.845 12
Gemeenteraad en commissies 569 599 632 -33
Burgemeester en wethouders 767 830 1.002 -172
Bestuurlijke samenwerking 164 164 204 -40
Burgerzaken 286 299 376 -76
Stimuleringsfonds dorpen en wijken 710 710 661 49
Bedrijfsvoering 23.877 23.492 23.625 -133
Totaal Lasten 29.039 28.951 29.344 -394
Baten
Veiligheidsbevorderende maatregelen 48 48 48 0
Gemeenteraad en commissies 0 0 12 -12
Burgemeester en wethouders 106 168 171 -3
Burgerzaken 607 607 639 -32
Stimuleringsfonds dorpen en wijken 0 0 50 -50
Bedrijfsvoering 199 499 608 -110
Totaal Baten 959 1.322 1.529 -207
Saldo voor reservemutaties -28.080 -27.629 -27.816 187
Onttrekkingen
Gemeenteraad en commissies 0 31 31 0
Bedrijfsvoering 220 100 170 -70
Totaal Onttrekkingen 220 131 201 -70
Stortingen
Bedrijfsvoering 0 0 0 0
Totaal reservemutaties 220 131 201 -70

Programma 6: Financiering en dekkingsmiddelen

Bedragen x €1.000
Exploitatie Primitieve begroting 2018 Begroting na wijzigingen Rekening Resultaat
Lasten
Financiering en dividend 36 36 36 0
Algemene uitkering gemeentefonds 0 0 0 0
Algemene baten en lasten 424 357 18 339
Heffing gemeentelijke belastingen 66 66 107 -41
Saldo jaarrekening na bestemming 0 0 0 0
Inning gemeentelijke belastingen 157 157 134 23
Totaal Lasten 683 615 294 321
Baten
Financiering en dividend 1.361 1.541 1.240 301
Algemene uitkering gemeentefonds 54.981 55.943 55.387 556
Algemene baten en lasten 0 0 21 -21
Heffing gemeentelijke belastingen 10.445 10.445 10.236 209
Inning gemeentelijke belastingen 70 70 91 -21
Totaal Baten 66.857 67.999 66.974 1.024
Saldo voor reservemutaties 66.174 67.383 66.680 703
Onttrekkingen
Algemene baten en lasten 0 0 0 0
Resultaat bestemming 0 0 0 0
Totaal Onttrekkingen 0 0 0 0
Stortingen
Financiering en dividend 402 402 377 25
Algemene baten en lasten 2.960 2.960 2.960 0
Resultaat bestemming 167 1.325 1.325 0
Totaal Stortingen 3.529 4.687 4.662 25
Totaal reservemutaties -3.529 -4.687 -4.662 -25

Gebeurtenissen na balansdatum

Tussen 31 december 2018 en het moment waarop uw raad het jaarverslag en de jaarrekening vaststelt, kunnen zich gebeurtenissen voordoen die materiële effecten kunnen hebben op de balans en/of de resultatenrekening. Indien zich belangrijke gebeurtenissen na de balansdatum voordoen, dient dit vermeldt te worden in het verslag of, afhankelijk van de omvang van het effect, geven ze aanleiding om de balans en/of de resultatenrekening van het boekjaar aan te passen. Deze informatie is voor uw raad van belang om inzicht te bieden in de financiële positie van onze gemeente.

In dit kader hebben zich geen belangrijke gebeurtenissen voorgedaan sinds 31 december 2018.

Overzicht incidentele baten en lasten

In onderstaand overzicht laten wij zien van welke incidentele baten en lasten sprake was in 2018. Om uw raad inzicht te geven in en vast te kunnen stellen dat er sprake is van een structureel evenwicht, is het van belang dat er inzicht is in het deel van de baten en lasten die incidenteel zijn. Daarom nemen wij dit overzicht op, waarin de incidentele baten en lasten limitatief zijn opgesomd.

In het algemeen geldt dat wij structurele taken uitvoeren en daarvoor structurele lasten begroten. Incidentele baten en lasten zijn de uitzondering op deze regel. Het incidentele karakter zit in eenmalige zaken en om (meerjarige) projecten of subsidies die een tijdelijk karakter hebben met een duidelijke einddatum. 

OVERZICHT INCIDENTELE BATEN EN LASTEN
Bedragen x € 1.000
2018
Programma Omschrijving Lasten Baten
Economie, onderwijs en cultuur
Incidentele subsidies 21
Economische structuurversterking Dutch TechZone 274
Economische structuurversterking Centrumvisie Coevorden 388
Algemene reserve Subsidie Arsenaalpartners 20
Economische structuurversterking Subsidie Centrumvisie 193
Algemene reserve Centrumvisie Coevorden 195
Bestemmingsreserve Dutch TechZone 274
Werk, jeugd en zorg
Incidentele subsidies 128
Algemene reserve Afronding buitensport 21
Algemene reserve Gezond in Coevorden (GIDS-gelden) 60
Bestemmingsreserve Onderhoud Sportcomplex de Swaneburg 18
Ruimte en leefomgeving
Algemene reserve Storting verkoopopbrengsten grond 124
Bestemmingsreserve Vastgoed 763
Vastgoed Overdracht molens aan St.Drents Landschap 1.500
Bestemmingsreserve Centrumplan 94
Bestemmingsreserve BDU, overige verkeersmaatregelen 120
RSP Afrekening spoorboog met ProRail 798
Grondexploitaties Verkopen grond (snippergroen) 124
Vastgoed Verkoopopbrengst gebouwen 657
Algemene reserve Ambitiedocument omgevingswet 74
Algemene reserve Overdracht molens aan St.Drents Landschap 1.500
Mobiliteit Subsidieontvangst Provincie Drenthe BDU 120
Algemene reserve IKC's en Asscher 55
Bestemmingsreserve Vastgoed; Lint.Homanlaan 27
Bestemmingsreserve Vastgoed; Sloopkosten Wilhelminaschool 173
Bestemmingsreserve Centrumplan Coevorden 230
Bestemmingsreserve RSP- I boi 798
Openbare ruimte
Bovengrondse infrastructuur Wegonderhoud 1.500
Groen en landschap Openbaar groen, renovatie perken 413
Algemene reserve Wegonderhoud 1.500
Algemene reserve Openbaar groen 413
Algemene reserve Besparingsmogelijkheden afvalinzameling 65
Bestuur en organisatie
Algemene reserve Fractieondersteuning gemeenteraad 31
Algemene reserve Programmamanagement Dienstverlening 140
Algemene reserve Programmamanagement Organisatieontwikkeling 30
Verkoop gemeentelijke eigendommen 70
Financiering en dekkingsmiddelen
Algemene reserve Saldo halfjaarrapportage 2018 1.158
Totaal incidentele baten en lasten 7.281 6.787

Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves

Onder de tegel 'Financiën' hebben wij een toelichting gegeven op de verschillen in de reservemutaties. In onderstaand overzicht laten wij zien welk deel van de reservemutaties een structureel karakter hebben. 

TOEVOEGINGEN EN ONTTREKKINGEN AAN RESERVES EN VOORZIENINGEN
Bedragen x € 1.000
Begroting S I Werkelijk S I
Toevoegingen
Algemene reserves
Algemene reserve 4.285 3.127 1.158 7.528 3.127 4.401
Algemene reserve grondexploitatie 124 124
Bestemmingsreserves
Decentralisatie sociaal domein
Stedelijke vernieuwing 94 94
Nieuwbouw gemeentehuis
Wegen
Vastgoed 84 84 847 84 763
Onderhoud sportcomplex De Swaneburg 76 76 76 76
Mobiliteit 50 50 120 120
Regio Specifiek Pakket (RSP) 384 384 384 384
Plopsaland
Kapitaallasten Hof van Coevorden
Dutch Techzone
Voorzieningen
Vordering op Attero
Rioleringen 46 46
Voorziening oud-wethouders 63 63 217 217
Voorziening derde WW-jaar 10 10
Totaal toevoegingen 4.941 3.671 1.271 9.446 3.681 5.765
Onttrekkingen
Algemene reserves
Algemene reserve 5.598 75 5.523 4.244 4 4.240
Algemene reserve grondexploitatie 250 250
Bestemmingsreserves
Decentralisatie sociaal domein
Stedelijke vernieuwing 381 381 230 230
Nieuwbouw gemeentehuis
Wegen
Vastgoed 27 27 199 199
Onderhoud sportcomplex De Swaneburg 18 18
Mobiliteit 331 331 191 191
Regio Specifiek Pakket (RSP) 90 90 888 90 798
Plopsaland 20 20 20 20
Kapitaallasten Hof van Coevorden 70 70 70 70
Dutch Techzone 455 455 274 274
Voorzieningen
Vordering op Attero
Rioleringen 159 159
Voorziening oud-wethouders 38 38 38 38
Voorziening derde WW-jaar
Totaal onttrekkingen 7.168 452 6.716 6.422 221 6.201
* Verschillenanalyse op de toegevoegde rente is buiten beschouwing gelaten

Overzicht WNT

De Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen Publieke en Semipublieke Sector (hierna: WNT) is per 1 januari 2013 in werking getreden. Op basis van deze wet zijn beloningen van bestuurders en overige topfunctionarissen in de (semi)publieke sector genormeerd en gemaximaliseerd. De gemeente is verplicht om jaarlijks in het financieel jaarverslag de bezoldiging van iedere topfunctionaris op persoonsnaam op te nemen, ongeacht een eventuele overschrijding van het bezoldigingsmaximum.
De bezoldiging van topfunctionarissen is in 2018 begrensd op de hoogte van een ministersalaris, hetgeen neerkomt op € 189.000, inclusief onkostenvergoeding en pensioenbijdrage. Bij onze gemeente gaat het bij de topfunctionarissen om de gemeentesecretaris en de griffier. In de tabel hieronder is de bezoldiging van deze topfunctionarissen weergegeven.
Gegevens 2018 B.M. de Vries J. Kuipers-Meijering
Functiegegevens Algemeen directeur Griffier
Aanvang en einde functievervulling in 2018 [01/01] – [31/12] [01/01] – [31/12]
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte) 1,0 1,0
Dienstbetrekking? ja ja
Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen 96.280 78.491
Beloningen betaalbaar op termijn 14.724 11.983
Subtotaal 111.004 90.474
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum 189.000 189.000
-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag n.v.t. n.v.t.
Totale bezoldiging 111.004 90.474
Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan n.v.t. n.v.t.
Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling n.v.t. n.v.t.
Gegevens 2017* B.M. de Vries J. Kuipers-Meijering
Functiegegevens Algemeen Directeur Griffier
Aanvang en einde functievervulling in 2017 [01/01] – [31/12] [01/01] – [31/12]
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte) 1,0 1,0
Dienstbetrekking? ja ja
Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen 87.599 79.675
Beloningen betaalbaar op termijn 13.551 11.143
Subtotaal 101.150 90.818
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum 181.000 181.000
Totale bezoldiging 101.150 90.818
* vergelijkende cijfers zijn gewijzigd.

Balans per 31 december 2018

Activa 31-12-2018 31-12-2017 Passiva 31-12-2018 31-12-2017
(bedragen* € 1.000)
Vaste activa Vaste financieringsmiddelen
Immateriële vaste activa 0 0 Eigen vermogen 38.965 39.127
- Kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen - Algemene reserve 32.561 29.097
en saldo van agio en disagio 0 0 - Bestemmingsreserves 6.627 6.925
- Kosten van onderzoek en ontwikkeling 0 0 - Resultaat voor bestemming programmarekening -223 0
- Bijdragen aan activa in eigendom derden - Resultaat na bestemming programmarekening 0 3.105
Materiële vaste activa 95.608 95.748 Voorzieningen 2.484 2.248
- Investeringen met economisch nut 48.399 49.093 - Voor verplichtingen, verliezen en risico's 769 580
- Investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding - Onderhoudsegalisatievoorzieningen 0 0
van de kosten een heffing kan worden geheven 33.513 32.477 - Door derden beklemde middelen 1.714 1.668
- Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend
een maatschappelijk nut 13.696 14.178 Langlopende schulden 66.866 75.999
Onderhandse leningen van:
Financiële vaste activa 6.824 8.220 - Pensioenfondsen en verzekeringsinstellingen 0 0
- Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen 805 805 - Binnenlandse banken en financiële instellingen 66.851 75.982
- Idem aan gemeenschappelijke regelingen 0 0 - Binnenlandse bedrijven 0 0
- Idem aan overige verbonden partijen 0 0 - Overige binnenlandse sectoren 0 0
- Leningen aan woningbouwcorporaties 895 1.559 - Buitenlandse instellingen, fondsen, banken, enz. 0 0
- Idem aan deelnemingen 364 364 - Door derden belegde gelden 0 0
- Idem aan overige verbonden partijen 2.511 2.511 - Waarborgsommen 15 17
- Overige langlopende leningen u/g 2.229 2.960
- Overige Uitzettingen met een rentetypische looptijd
van één jaar of langer 21 21
Totaal vaste activa 102.432 103.968 Totaal vaste financieringsmiddelen 108.315 117.374
Vlottende activa Vlottende passiva
Voorraden 12.978 13.379 Kortlopende schulden 4.161 3.966
- Bouwgronden in exploitatie 13.879 14.111 - Kasgeldleningen 0 0
- Voorziening risico's -901 -732 - Banksaldi 11 45
- Overige schulden 4.150 3.921
Uitzettingen korter dan één jaar 8.002 8.281
- Vorderingen op openbare lichamen 5.311 3.584
- Verstrekte kasgeldleningen 0 0
- Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële instellingen 0 0
- Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een rente typische looptijd
van één jaar of korter 0 2.952
- Overige vorderingen 2.691 1.745
- Overige Uitzettingen 0 0
Overlopende activa 1.895 2.629 Overlopende passiva 13.256 6.926
- Verplichtingen 5.379 6.631
- Nog te ontvangen Europese overheidslichamen 0 0 - Vooruit ontvangen Europese overheidslichamen 0 0
- Nog te ontvangen van het Rijk 217 555 - Vooruit ontvangen van het Rijk 0 115
- Nog te ontvangen overige Nederlandse overheidslichamen 384 991 - Vooruit ontvangen overige Nederlandse overheidslichamen 7.865 111
- Nog te ontvangen overig 621 675
- Vooruitbetaalde bedragen 599 357
- Overige overlopende activa 74 51 - Overige overlopende passiva 12 68
Liquide middelen 426 10
- Kassaldi 2 2
- Banksaldi 424 8
Totaal vlottende activa 23.300 24.298 Totaal vlottende passiva 17.417 10.892
Totaal generaal 125.732 128.266 Totaal generaal 125.732 128.266
Borg- en garantstellingen 97.207 92.530

Toelichting op de balans

Activa

Bedragen * € 1.000

 

Vaste activa

Materiële vaste activa
De materiële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen:

Materiële vaste activa 2018 2017
Investeringen met economisch nut 48.399 49.093
Investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding
van de kosten een heffing kan worden geheven 33.513 32.477
Investeringen in de openbare ruimte
met uitsluitend een maatschappelijk nut 13.696 14.178
Totaal 95.608 95.748

De materiële activa die in erfpacht is uitgegeven, is nihil. 

Onderstaand overzicht geeft het verloop weer van de boekwaarde van de investeringen met een economisch nut, gedurende 2018.

Specificatie boekwaarde Boekwaarde Investeringen Desinvesteringen Afschrijvingen Bijdragen Afwaarderingen Boekwaarde
investeringen economisch nut 01-01 van derden 31-12
Gronden en terreinen 10.141 0 -56 -75 0 0 10.010
Woonruimten 33 0 0 -4 0 0 29
Gebouwen 33.539 2 -65 -1.345 0 0 32.131
Grond-, weg- en waterbouwkundige
werken 594 780 0 -4 -310 0 1.059
Vervoermiddelen 2.394 1.199 0 -440 0 0 3.153
Machines, apparaten en installaties 1.525 0 0 -201 0 0 1.324
Overige materiële vaste activa 867 16 -5 -185 0 0 693
Totaal 49.093 1.996 -126 -2.254 -310 0 48.399

Onderstaand overzicht geeft het verloop weer van de boekwaarde van de investeringen met een economisch nut, waar een heffing voor kan worden geheven. Dit betreft de investeringen in riolering waarvoor wij de rioolheffing opleggen.

Specificatie boekwaarde investeringen Boekwaarde Investeringen Desinvesteringen Afschrijvingen Bijdragen Afwaarderingen Boekwaarde
economisch nut (riolering) 01-01 van derden 31-12
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 32.477 1.739 0 -703 0 0 33.513
Totaal 32.477 1.739 0 -703 0 0 33.513

Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van investeringen in de openbare met uitsluitend een maatschappelijk nut weer. Er is sprake van een investering met een maatschappelijk nut indien geen bate in de bedrijfseconomische zin uit deze activa kan worden gegenereerd. Dit zijn bijvoorbeeld wegen, bruggen en andere investeringen waarvoor geen markt is in het private verkeer.

Specificatie investeringen openbare ruimte Boekwaarde Investeringen Desinvesteringen Afschrijvingen Bijdragen Afwaarderingen Boekwaarde
met maatschappelijk nut 01-01 van derden 31-12
Gronden en terreinen 54 0 0 0 0 0 54
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 14.037 4.046 0 -659 -3.857 0 13.567
Overige materiële vaste activa 87 0 0 -12 0 0 75
Totaal 14.178 4.046 0 -671 -3.857 0 13.696

Financiële vaste activa

Het verloop van de financiële vaste activa was gedurende 2018 als volgt.

Specificatie financiële vaste activa Boekwaarde Investeringen Afschrijvingen Aflossingen Bijdragen Afwaarderingen Boekwaarde
01-01 van derden 31-12
Kapitaalvertrekkingen aan:
- deelnemingen 805 0 0 0 0 0 805
- gemeenschappelijke regelingen 0 0 0 0 0 0 0
- overige verbonden partijen 0 0 0 0 0 0 0
Leningen aan:
- woningbouwcorporaties 1.559 0 0 -664 0 0 895
- deelnemingen 364 0 0 0 0 0 364
- overige verbonden partijen 2.511 0 0 0 0 0 2.511
Overige langlopende leningen u/g 2.960 63 0 -794 0 0 2.229
Overige uitzettingen, looptijd > 1 jaar 21 0 0 0 0 0 21
Totaal 8.220 63 0 -1.458 0 0 6.824

Voor het verloop van alle vaste activa, gespecificeerd per investering, verwijzen wij u naar de 'Staat van geactiveerde kapitaaluitgaven' en het 'Overzicht van investeringskredieten'. Deze overzichten zijn opgenomen onder de tegel 'Bijlagen'.

Vlottende activa

Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de voorraden en nog te maken kosten en te realiseren opbrengsten weer.

Boekwaarden voorraden, nog te maken kosten Boekwaarde Vermeerderingen Verminderingen Boekwaarde Te maken Te realiseren Geraamd resultaat
en te realiseren opbrengsten 01-01 31-12 kosten opbrengsten
Bouwgronden in exploitatie 14.111 1.174 -1.406 13.879 5.430 -22.940 -3.631
Voorziening risico's -732 -190 21 -901 711
Totaal 13.379 984 -1.385 12.978 6.141 -22.940 -3.631

De waardering van de in exploitatie genomen gronden is gebaseerd op de inzichten van ultimo 2018 en de daarbij behorende inschatting van uitgangspunten, parameters en risico’s. Wij zijn van mening dat op basis van de huidige informatie en inzichten de beste inschatting is gemaakt voor de waardering van de in exploitatie genomen gronden. Voor de berekening van het eindresultaat van de grondexploitaties is de Netto Contante Waarde (NCW) methode toegepast.

GRONDEXPLOITATIES IN 2018
Bedragen x € 1.000
Omschrijving Winst Verlies
Winst- en verliesnemingen afgesloten projecten
Coevorden Heege-Vosmaten 55
Noord Sleen Kampakkers 37
Holwert Noord Oost 25
Verkoop snippergroen/overige 124
Subtotaal afgesloten projecten 216 25
Actualisaties grondexploitaties
Steenwijksmoer 70
Wachtum Koematen 53
Schoonoord Ellert & Brammert 75
Sleen Jongbloed 253
Europark 265
Leeuwerikenveld II 154
Holwert Zuid 21
Voorziening toekomstige effecten woonvisie 190
Subtotaal actualisaties 398 683
Actualisatie gronden buiten plan
Molenbelt 53
Subtotaal gronden buiten plan 53
Totaal 614 761
Saldo winst- en verliesnemingen -147
Dekking
Inzet verliesvoorziening 21
Inzet reserve grondexploitaties 126
Totaal 147

Voor een specificatie en toelichting op de risico’s van de grondexploitaties verwijzen wij u naar de paragraaf Grondbeleid en de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .

Uitzettingen korter dan één jaar

Onderstaand geven wij het verloop van de uitzettingen met een looptijd tot en met één jaar weer.

Uitzettingen korter dan één jaar Saldo Voorziening Netto saldo Netto saldo
2018 2018 2018 2017
Vorderingen op openbare lichamen 5.311 0 5.311 3.584
Verstrekte kasgeldleningen 0 0 0 0
Rekening-courantverhoudingen met niet financiële instellingen 0 0 0 0
Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een rente typische
looptijd van één jaar of korter 0 0 0 2.952
Overige vorderingen 3.666 -975 2.691 1.745
Overige uitzettingen 0 0 0 0
Totaal 8.977 -975 8.002 8.281

In de paragraaf financiering hebben wij informatie opgenomen over schatkistbankieren. Op 31 december 2018 bedroeg het saldo van schatkistbankieren € 0,00. Dit bedrag is in bovenstaande tabel opgenomen onder het kopje ‘Uitzettingen in ’s Rijks schatkist’. Op de balans zijn de netto saldi van de uitzettingen weergegeven. Het betreft hier de vorderingen op openbare lichamen en op openstaande debiteuren. Bij de openstaande debiteuren (€ 3,7 miljoen) hebben wij conform de richtlijnen voor de jaarverslaggeving de voorziening voor oninbaarheid van € 975.000 in mindering gebracht. Het netto saldo eind 2018 is € 2,6 miljoen. Dit netto saldo bedroeg eind 2017 € 1,7 miljoen.

Overlopende activa

Het verloop van de overlopende activa was gedurende 2018 als volgt.

Overlopende activa 2018 2017
Nog te ontvangen Europese overheidslichamen 0 0
Nog te ontvangen van het Rijk 217 555
Nog te ontvangen overige Nederlandse overheidslichamen 384 991
Nog te ontvangen overig 621 675
Vooruitbetaalde bedragen 599 357
Overige overlopende activa 74 51
Totaal 1.895 2.629

De nog te ontvangen bedragen hebben betrekking op opgevoerde vorderingen die in 2018 zijn ontstaan, maar waarvan de afwikkeling in 2019 plaatsvindt. Van de nog te ontvangen bedragen in bovenstaande tabel geven wij onderstaand weer welke bedragen wij van het Rijk verwachten te ontvangen. Dit betreffen uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel.

Nog te ontvangen bedragen van het Rijk Stand per Ontvangen Toevoegingen Stand per
01-01 bedragen 31-12
Ministerie SZW; vangnetregeling 2016 358 358 0
Ministerie SZW; vangnetregeling 2017 59 59
Ministerie SZW: Aanvullende uitkering art. 52 Bbz 29 29 0
Ministerie SZW: Declaratiedeel Bbz 109 109 0
Ministerie SZW: Declaratiedeel Bbz 2018 108 108
Ministerie SZW: Maatschappelijke Begeleiding 50 50
Totaal 555 496 108 217
Nog te ontvangen bedragen van overige overheden Stand per Ontvangen Toevoegingen Stand per
01-01 bedragen 31-12
Belastingdienst, terugontvangst BTW sporthallen 82 82 0
Prov. Drenthe; subsidie stad als museum 14 14 0
Sociale Verzekerings Bank: PGB's Wmo Hulp bij het huishouden 53 53 0
Sociale Verzekerings Bank: PGB's Wmo Begeleiding 125 125 0
Sociale Verzekerings Bank: PGB's Jeugdwet 363 363 0
Stichting Afvalfonds: 3e en 4e kwartaal 150 150 0
Emco: verwacht exploitatietekort 2017 204 204 0
Diverse gemeenten, verrekening kosten PMT 135 135
Emco, afrekening bijdrage 2018 103 103
Prov. Drenthe; Herstructurering Poppenhare 60 60
Gemeente Emmen; afrekening uitvoeringskosten 2018 39 39
Gemeente Emmen; ESF-afrekening 2018 35 35
Gemeente Emmen en Borger-Odoorn; afrek Boce academie 12 12
Totaal 991 991 384 384

Aan het begin van het boekjaar boeken wij de te ontvangen bedragen vanaf de balans naar onze exploitatie. Gedurende het jaar monitoren wij het verloop van deze te ontvangen bedragen. Aan het einde van ieder boekjaar boeken wij de nog te ontvangen bedragen naar de balans. Eventuele verschillen komen niet op de balans tot uitdrukking, maar op de programma’s één tot en met zes in de exploitatie. Significante verschillen lichten wij derhalve daar toe indien ze van toepassing zijn.

Liquide middelen

Liquide middelen 2018 2017
Kassaldi 2 2
Banksaldi 424 8
Totaal 426 10

Passiva

Bedragen * € 1.000

Vaste financieringsmiddelen

Eigen vermogen
Het in de balans opgenomen eigen vermogen bestaat uit de volgende posten:
Eigen vermogen 2018 2017
Algemene reserve 32.561 29.097
Bestemmingsreserve 6.627 6.925
Resultaat jaarrekening voor bestemming -223 0
Nog te bestemmen resultaat jaarrekening 0 3.105
Totaal 38.965 39.127

In het onderstaand overzicht geven wij het verloop van het eigen vermogen in 2018 weer.

Verloop reserves Saldo 01-01 Toevoeging Onttrekking Bestemming Vermindering Saldo 31-12
resultaat ter dekking
2017 van afschrijving
Algemene reserves 29.097 4.853 4.494 3.105 0 32.561
Bestemmingsreserves 6.925 1.592 1.890 0 0 6.627
Resultaat voor bestemming programmarekening 0 0 0 0 0 -223
Resultaat na bestemming programmarekening 3.105 3.105 0 -3.105 0 0
Totaal 39.127 9.550 6.384 0 0 38.965

Meer informatie over het verloop van de reserves is weergegeven in de staat van reserves en voorzieningen. Dit overzicht is opgenomen onder de tegel 'Bijlagen'.  Een toelichting van de verschillen tussen de begrote en werkelijke reservemutaties maken onderdeel uit van de tegel 'Financiën'. De aard en reden van de reserves zijn opgenomen in onze Nota reserves en voorzieningen . 

Voorzieningen
Het verloop van de voorzieningen in het boekjaar is als volgt:

Verloop voorzieningen Saldo Toevoeging Vrijval Aanwending Saldo
01-01 31-12
Voor verplichtingen, verliezen c.a. 580 228 -38 0 769
Onderhoudsegalisatievoorzieningen 0 0 0 0 0
Door derden beklemde middelen 1.668 46 0 0 1.714
Totaal 2.248 274 -38 0 2.484

De voorzieningen betreffen riolering, pensioenen oud-wethouders,  vordering op Attero en de voorziening 3e ww jaar. Deze voorzieningen staan in de staat van reserves en voorzieningen. De voorziening grondbedrijf is opgenomen onder voorraden en de voorziening dubieuze debiteuren onder overige vorderingen. Deze staan beide aan de activazijde van de balans.

Langlopende schulden

De onderverdeling van de in de balans opgenomen langlopende schulden is als volgt:

Langlopende schulden 2018 2017
Onderhandse leningen van:
- pensioenfondsen en verzekeringsinstellingen
- binnenlandse banken en financiële instellingen 66.851 75.982
- binnenlandse bedrijven
- overige binnenlandse sectoren
- buitenlandse instellingen, fondsen, banken, enz.
Door derden belegde gelden
Waarborgsommen 15 17
Totaal 66.866 75.999

In onderstaand overzicht geven wij het verloop van de langlopende schulden in 2018 weer.

Verloop langlopende schulden Saldo 01-01 Vermeerderingen Aflossingen Saldo 31-12
Onderhandse leningen 75.982 0 9.131 66.851
Door derden belegde gelden
Waarborgsommen 17 1 2 15
Totaal 75.999 1 9.133 66.866
De totale rentelast voor de afgesloten leningen was in 2018 €  3.012.453. Voor een overzicht van de afgesloten leningen en ontvangen waarborgsommen verwijzen wij naar de staat van langlopende leningen die wij onder de tegel 'Bijlagen' hebben opgenomen.

Vlottende passiva

Onder de vlottende passiva zijn opgenomen:

Vlottende passiva 2018 2017
Kortlopende schulden (looptijd < 1 jaar) 4.161 3.966
Overlopende passiva 13.256 6.926
Totaal 17.417 10.892

Kortlopende schulden
De in de balans opgenomen kortlopende schulden kunnen als volgt worden gespecificeerd:

Specificatie kortlopende schulden 2018 2017
Kasgeldleningen 0 0
Banksaldi 11 45
Overige schulden 4.150 3.921
Totaal 4.161 3.966

De overige schulden bestaan uit crediteuren. Deze post was ultimo februari 2019 nagenoeg geheel afgewikkeld.

Overlopende passiva
De specificatie van de post Overlopende passiva is als volgt:

Specificatie overlopende passiva 2018 2017
Verplichtingen 5.379 6.631
Vooruitontvangen
- Europese overheidslichamen 0 0
- het rijk 0 115
- overige Nederlandse overheidslichamen 7.865 111
Overige overlopende passiva 12 68
Totaal 13.256 6.926
De overlopende passiva hebben voornamelijk betrekking op bij het opmaken van het jaarverslag opgevoerde verplichtingen. De afwikkeling vindt plaats in 2019. Van de vooruitontvangen bedragen in bovenstaande tabel geven wij onderstaand weer welke bedragen wij van het Rijk  en overige Nederlandse overheidslichamen hebben ontvangen. Dit betreffen uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel.

Vooruitonvangen bedragen van het Rijk Stand per Vrijgevallen/ Besteed Ontvangen Stand per
01-01 terugbetaald 31-12
Ministerie van OCW; onderwijsachterstandenbeleid 115 115 0
Totaal 115 0 115