Uitkeringsfactor
De hoogte van de algemene uitkering wordt vooral bepaald door de ontwikkeling van de uitgaven van het Rijk. Als het Rijk meer uitgeeft, dan ontvangen gemeenten meer middelen. Als het Rijk minder uitgeeft, ontvangen gemeenten ook minder. Dit systeem van 'samen de trap op, samen de trap af' betekent dat de hoogte van de algemene uitkering schommelt. De toename of afname van het gemeentefonds heet 'accres'. Het accres is meerjarig fors negatief. Een oorzaak hiervoor is dat de uitgaven van het Rijk lager uitvallen dan gedacht ten tijde van septembercirculaire. Vanaf 2020 dalen de accressen ten opzichte van de september circulaire 2018 verder, vooral als gevolg van een lagere loon- en prijsontwikkeling in het Centraal Economisch Plan (CEP) van het Centraal Plan Bureau. Echter, omdat wij onze begroting baseren op constante prijzen, corrigeren wij dit effect. In de Kaderbrief 2020 hebben wij u over het meerjarig effect geïnformeerd.
De afrekening van het BTW-Compensatiefonds (BCF) over 2018 is nadelig. Gemeenten hebben meer gedeclareerd bij het BCF dan gedacht in de septembercirculaire 2018, waardoor de ruimte onder het plafond kleiner is geworden. De afrekening vindt plaats in 2019 als een incidentele uitname van € 145.000.
De overige ontwikkelingen met een negatief bedrag van € 15.000 betreft een uitname uit het gemeentefonds voor een verhoging van de raadsledenvergoeding. Dit is van toepassing voor gemeenten tot 24.000 inwoners. Bij de septembercirculaire 2019 wordt dit bedrag nog iets naar boven bijgesteld vanwege een omissie in de meicirculaire.
Ontwikkeling uitkeringsbasis
In deze circulaire zijn de nieuwe ramingen verwerkt van de ontwikkeling van de uitkeringsbasis. De mutaties worden voornamelijk veroorzaakt door nieuwe landelijke ramingen van de aantallen bijstandsontvangers en de ontwikkeling van de OZB-maatstaven. De jaarlijkse aanpassing van de gewichten van de maatstaf Ozb is doorgevoerd. Dit wordt bepaald door de omvang van de WOZ-waarde en een daaraan gekoppeld gewicht, het zogenoemde rekentarief.
Sociaal domein
Voor het sociaal domein wordt nog eenmalig loon-en prijscompensatie verstrekt. Dit is € 572.000 in 2019. Dit gebeurt omdat onderdelen pas vanaf een jaar na de overheveling naar de algemene uitkering accres genereren. Vanaf 2020 tellen de middelen van het sociaal domein mee in de berekening van het accres. Van de ontvangen loon- en prijscompensatie in 2019 is een bedrag van € 378.000 benodigd voor het sociaal domein. Het surplus van € 194.000 laten wij vrijvallen in de algemene middelen.
Het kabinet heeft besloten extra middelen toe te voegen aan het jeugdhulpbudget. Dit is € 850.000 in 2019. Aanvullend aan de middelen voor de jaren 2019, 2020 en 2021 wordt onderzoek verricht om te kunnen bepalen of, en zo ja in welke mate, gemeenten structureel extra middelen nodig hebben. Daarnaast worden de komende maanden bestuurlijke afspraken gemaakt tussen Rijk en VNG over hoe het jeugdhulpstelsel effectiever, efficiënter en beter kan gaan functioneren. Wij voegen de extra middelen voor jeugdhulp toe aan de daarvoor bestemde budgetten. De benodigde middelen voor loon- en prijscompensatie en jeugdhulp in 2019 zijn samen € 1.228.000.
Taakmutaties
Er is sprake van een aantal taakmutaties in 2019.
- Compensatieregeling Voogdij/18+. In totaal 23 gemeenten gecompenseerd omdat het budget voogdij en/of 18+ dat zij hebben ontvangen niet toereikend is voor de kosten die zij hebben gemaakt. De compensatie vloeit voort uit een driejarige compensatieregeling die voor de jaren 2017, 2018 en 2019 met gemeenten is overeengekomen dit betekent voor toevoeging van € 17.000 in 2019.
- Verhoging leeftijdsgrenzen gezinshuizen: vooruitlopend op afspraken om vanaf 1 juli 2018 pleegzorg standaard te verlengen worden extra financiële middelen aan het jeugdhulpbudget toegevoegd. Dit is € 5.000 in 2019 en loopt op tot structureel € 24.000 voor Coevorden in 2023.
- Voor de kosten die de Gemeente maakt inzake de Waterschapsverkiezingen ontvangen wij een bedrag van € 25.000.
- Eind 2017 hebben de VNG en het Ministerie van BZK afgesproken dat de doorbelasting van DigiD en MijnOverheid via de algemene uitkering uit het gemeentefonds verloopt, dit betekent een uitname van € 7.000.
- De doorbelasting van de niet-transactiegerichte voorzieningen in de generieke digitale infrastructuur (GDI) verloopt via een uitname uit de algemene uitkering van het gemeentefonds. Een uitname van € 4.000 in 2019.
- Landelijke vreemdelingenvoorzieningen: Het Rijk en gemeenten hebben samenwerkingsafspraken gemaakt voor de ontwikkeling van Landelijke Vreemdelingenvoorzieningen (LVV) waar vreemdelingen zonder recht op verblijf of rijksopvang begeleid worden naar een bestendige oplossing voor hun situatie, waarbij hen onderdak wordt geboden. Dit betekent voor Coevorden een bedrag van uitname € 14.000 in 2019.
IU/DU/SU
- Schulden en armoede; De afrekening in 2019 betekent een uitname van € 17.000.
- Brede impuls combinatiefuncties/buursportcoaches: Deze middelen zijn met name beschikbaar gesteld om extra in te zetten op het versterken van sport- en beweegaanbieders, het mogelijk maken van sporten en bewegen voor mensen die hierbij belemmeringen ervaren en het ondersteunen bij het verbeteren van de kwaliteit van het bewegingsonderwijs. Voor Coevorden is dit structureel € 11.000.
- Gezond in de stad: In het actieprogramma 'Kansrijke start' heeft de Minister van VWS aangegeven dat via een DU middelen beschikbaar worden gesteld aan GIDS-gemeenten die een coalitie willen vormen rond de eerste 1000 dagen van kinderen. De middelen in deze circulaire, € 14.000, zijn de eerste tranche van deze impuls. De tweede tranche volgt bij de decembercirculaire 2019.
- Bonus beschut werken; hiervoor zullen wij een financiële tegemoetkoming van € 15.000 ontvangen in 2019.
- Jeugdhulp aan kinderen in een AZC: Wij zijn vanaf 2019 volledig verantwoordelijk voor de organisatie en financiering van jeugdhulp aan kinderen in een AZC. Op basis van het aantal kinderen dat in een AZC verblijft, is een voorlopige verdeling bepaald. In de decembercirculaire 2019 zal een definitieve verdeling bekend worden gemaakt.
- Maatschappelijke begeleiding; Dit betekent een toevoeging van € 50.000.
- Verhoging taalniveau statushouders: In aanloop naar het nieuwe inburgeringsstelsel hebben Rijk en gemeenten bestuurlijke afspraken gemaakt over de versterking van het taalniveau van statushouders die nog onder de huidige Wet inburgering inburgeren. Wij ontvangen in 2019 hiervoor € 41.000.
Sociaal domein
De omvang van de integratie-uitkering voor Participatie en Voogdij/18+ wijzigt door toekenning van de loon- en prijscompensatie. Het bedrag voor Participatie wordt bij de septembercirculaire bijgesteld vanwege een omissie van het Ministerie van BZK in de meicirculaire.