Programma 6 | Financiën en dekkingsmiddelen

Samenvatting

Terug naar navigatie - Programma 6 | Financiën en dekkingsmiddelen - Samenvatting

De kaderbrief 2027 is opgesteld in een bijzondere bestuurlijke context. Na de gemeenteraadsverkiezingen is een nieuwe gemeenteraad aangetreden. Tijdens het proces voor de kaderbrief werd nog gewerkt aan de vorming van een nieuw college van burgemeester en wethouders.

Het demissionaire college vond het belangrijk om de raad vroegtijdig inzicht te geven in ontwikkelingen die van invloed zijn op de toekomst van Coevorden en op de financiële positie van de gemeente. Daarom heeft de kaderbrief een ander karakter dan gebruikelijk. Waar een kaderbrief vaak nieuwe beleidskeuzes en politieke accenten bevat, richt deze editie zich vooral op de opgaven waar de gemeente voor staat en de financiële ruimte waarbinnen deze moeten worden gerealiseerd. Het college en uiteindelijk de raad maken de keuzes in het begrotingsproces.

Om het jaarrekeningproces 2026 beter te stroomlijnen, wordt in oktober een aangepaste financiële verordening ter besluitvorming aan de raad aangeboden. Na een analyse in de tweede helft van 2026 wordt in het vierde kwartaal een tweede actualisatie van de financiële verordening ter besluitvorming aan de raad aangeboden. Deze treedt per 1 januari 2027 in werking en bevat de noodzakelijke beleidskeuzes.

Op basis van de mutaties in de meicirculaire is de belangrijkste conclusie dat er voor het lopende jaar 2026 geen significante extra middelen beschikbaar zijn gekomen.

Voor het programma Financiën en dekkingsmiddelen zijn de volgende documenten van belang:

·       Nota activabeleid
·       Nota financieel beleid
·       Nota grondbeleid
·       Nota lokale heffingen
·       Nota reserves en voorzieningen
·       Nota verbonden partijen
·       Nota weerstandsvermogen en risicobeheersing

Begrotingsdoelstelling (Wat willen we bereiken?)

Terug naar navigatie - Programma 6 | Financiën en dekkingsmiddelen - Begrotingsdoelstelling (Wat willen we bereiken?)

De financiële meerjarentrends maken we zichtbaar.

Terug naar navigatie - Programma 6 | Financiën en dekkingsmiddelen - Begrotingsdoelstelling (Wat willen we bereiken?) - De financiële meerjarentrends maken we zichtbaar.

Doelstellingen:

  • We presenteren een eerste versie van de meerjarentrends bij de coalitiegesprekken, het jaarverslag 2025 en de kadernota 2027.

Kwaliteit

G

Toelichting

Tijdens de coalitiegesprekken en in de kaderbrief 2027 is het meerjarenperspectief gepresenteerd en opgenomen. Ook bij de start van het proces rond de jaarrekening 2025 is aan de organisatie een presentatie gegeven over het meerjarenperspectief.

De structurele kosten en baten zijn in evenwicht.

Terug naar navigatie - Programma 6 | Financiën en dekkingsmiddelen - Begrotingsdoelstelling (Wat willen we bereiken?) - De structurele kosten en baten zijn in evenwicht.

Doelstellingen:

  • We verwerken, na actualisatie van de beleidskaders, de effecten van de financieel technische optimalisaties in de kaderbrief 2027;
  • We verhogen de tarieven van de OZB voor zowel de eigenaren als de gebruikers van de niet-woningen voor de heffing in 2026 met 10%;
  • We bereiken dat in de begroting 2027 leges kostendekkend zijn conform wet- en regelgeving;
  • We lichten voor 1 juli 2026 de gehele programmabegroting door op kostenefficiëntie, waarmee in 2027 minimaal € 200.000 structureel wordt bespaard. 

Kwaliteit

O

Toelichting

De kaderbrief 2027 is opgesteld in een bijzondere bestuurlijke context. Na de gemeenteraadsverkiezingen is een nieuwe gemeenteraad aangetreden. Tijdens het proces voor de kaderbrief werd nog gewerkt aan de vorming van een nieuw college. Daarom bevat de kaderbrief vooral de ontwikkelingen, opgaven en financiële ruimte voor de komende periode. De politieke keuzes worden gemaakt tijdens het begrotingsproces.

In de kaderbrief is nog geen besluit genomen over het verhogen van de OZB. Wel is de intentie uitgesproken om de OZB alleen voor niet-woningen te verhogen en niet voor de eigenaren. De definitieve keuze wordt tijdens het begrotingsproces gemaakt.

Ook over de kostendekkendheid van leges, afval en rioolheffing is nog geen besluit genomen. Dit wordt meegenomen in het begrotingsproces.

De voorgenomen structurele besparing van € 200.000 wordt vanaf 2027 gerealiseerd.

Onze vermogenspositie op langere termijn is stabiel en beheersbaar.

Terug naar navigatie - Programma 6 | Financiën en dekkingsmiddelen - Begrotingsdoelstelling (Wat willen we bereiken?) - Onze vermogenspositie op langere termijn is stabiel en beheersbaar.

Een stabiele vermogenspositie uit zich in de solvabiliteitsratio.  Voor het maken van een herstelplan is in de kaderbrief 2026  een ondergrens  van 25% afgesproken.   Verwacht wordt dat dit in 2026 niet aan de orde zal komen.

Kwaliteit

G

Toelichting

In de kaderbrief 2026 is afgesproken om de ondergrens van 30% tijdelijk los te laten en een absolute ondergrens van 20% te hanteren. Als de solvabiliteit in een meerjarenbegroting onder de 25% komt, is een meerjarig verbeterplan nodig.
Voor 2026 verwachten we dat de ondergrens niet wordt overschreden. In het vierde kwartaal van 2026 wordt het financieel beleid op dit punt, indien nodig, geactualiseerd. Hiervoor is in de kaderbrief 2027 een voorstel opgenomen.

 

We evalueren en actualiseren het financiële beleid en de uitvoering daarvan regelmatig.

Terug naar navigatie - Programma 6 | Financiën en dekkingsmiddelen - Begrotingsdoelstelling (Wat willen we bereiken?) - We evalueren en actualiseren het financiële beleid en de uitvoering daarvan regelmatig.

In de raad van december 2025 komt een voorstel tot actualisatie van de financiële verordening aan de orde. Daarop afgestemd worden de onderliggende beleidskaders zoals: het financiële beleid, activa-, grond-, reserves en voorzieningen, overhead, weerstandsvermogen en risicobeheersing en verbonden partijen gewijzigd. Deze documenten zijn  vindbaar voor de raad, college en (deel)budgethouders. Voorstellen worden met de auditcommissie afgestemd.

Kwaliteit

G

Toelichting

Vanaf december 2025 is het team Advies & Financiën uitgebreid met een strateeg financiën. Hierdoor is capaciteit beschikbaar gekomen om de financiële verordening en verschillende beleidsstukken te actualiseren.
Op basis van de jaarrekening 2025 is gekozen voor een aanpak in twee fases:

  • Fase 1: aanpassingen van de financiële verordening voor de jaarrekening 2026. 
  • Fase 2: aanpassingen van de financiële verordening en beleidsstukken.


De controle van de jaarrekening 2025 liet zien dat de financiële verordening op het gebied van rechtmatigheid en de verantwoording van baten en lasten duidelijker kan worden geformuleerd. Hierdoor ontstond onnodige onduidelijkheid tussen de accountant en de organisatie.


Voor de controle van de jaarrekening 2026 worden daarom de volgende aanpassingen voorgesteld:

1.     Aanpassing begrotingscriterium: in de paragraaf over de rechtmatigheidsverantwoording wordt een aanvullend criterium opgenomen. Overschrijdingen van lasten worden tijdig gemeld aan de raad via de bestuursrapportage. Overschrijdingen die daarna ontstaan, worden tijdig gemeld en toegelicht in de jaarrekening. Hiermee wordt het risico op een overschrijding van de verantwoordingsgrens beperkt.

2.     Ondergrens voor balansposten: na het sluiten van boekjaar 2026 wordt een ondergrens opgenomen voor nog te betalen en nog te ontvangen facturen die als balanspost voor 2026 moeten worden opgenomen. De voorgestelde grens is € 10.000 per factuur.

3.     Ondergrens incidentele baten en lasten: er wordt een ondergrens opgenomen voor de verantwoording van individuele incidentele baten en lasten, conform de Commissie BBV. De voorgestelde grens is € 50.000, gelijk aan de interne verantwoordingsgrens.

4.     Stelpost onvoorzien: conform de taakstelling uit de begroting 2026 wordt de stelpost onvoorzien verlaagd naar € 50.000.

5.     Rente op reserves: conform de taakstelling uit de begroting 2026 wordt geen rente meer toegekend aan reserves.

Er zal nog overleg met de wethouder Financien plaatsvinden over de invulling van fase 2. De verwachting is dat dit in Q1 2027 zal worden uitgevoerd. 

We investeren in financiële kennis in de organisatie en in het bestuur.

Terug naar navigatie - Programma 6 | Financiën en dekkingsmiddelen - Begrotingsdoelstelling (Wat willen we bereiken?) - We investeren in financiële kennis in de organisatie en in het bestuur.

In het kader van het project Sturen & Verantwoorden gaan we de financiële kennis verbeteren. Daarvoor wordt eind 2025 een plan van aanpak vastgesteld welke zowel het proces als de uitvoering van de sturings- en verantwoordingsdocumenten moet verbeteren. Aandacht wordt gegeven aan de rollen, verantwoordelijkheden van het bestuur, management en de organisatie.

Kwaliteit

O

Toelichting

De eerste fase van het project is afgerond. De rollen en verantwoordelijkheden zijn beter vastgelegd. Ook zijn het proces van de BERAP en de begroting goed gecommuniceerd.
Vanaf het najaar van 2026 wordt verder gewerkt aan het vergroten van de financiële kennis.

We voeren een financiële administratie die actueel, betrouwbaar en rechtmatig is.

Terug naar navigatie - Programma 6 | Financiën en dekkingsmiddelen - Begrotingsdoelstelling (Wat willen we bereiken?) - We voeren een financiële administratie die actueel, betrouwbaar en rechtmatig is.

Doelstellingen:

  • het verschaffen van inzicht in de financiële prestaties, het ondersteunen van de besluitvorming door middel van financiële informatie en advies, het waarborgen van de rechtmatigheid en getrouwheid van de financiële gegevens, en het bijdragen aan transparant en verantwoordelijk bestuur conform wettelijke kaders zoals het Besluit begroting en verantwoording (BBV).

Kwaliteit

G

Toelichting

De begroting is getoetst en akkoord bevonden door de provincie als toezichthouder.
De accountant heeft bij de jaarrekening een goedkeurende verklaring afgegeven.

Financiën

Terug naar navigatie - Programma 6 | Financiën en dekkingsmiddelen - Financiën
PROGRAMMA 6
Bedragen x € 1.000
Product Onderwerp 2026
Algemene uitkering Gemeentefonds Meicirculaire 2026 397
Algemene uitkering Gemeentefonds Stelpost provincie meicirculaire 2026 -530
Heffing gemeentelijke belastingen OZB eigenaren 200
Financiering en dividend Dividend 77
Algemene baten en lasten Stelpost afrondingsverschillen 90
Totaal 234

Algemene uitkering Gemeentefonds, Meicirculaire, incidenteel voordeel € 397.000
In de bijlage Circulaires gemeentefonds is een uitgebreide toelichting opgenomen over de effecten van de meicirculaire 2026.

Algemene uitkering Gemeentefonds, stelpost provincie, incidenteel nadeel € 530.000
Bij het opstellen van de Programmabegroting 2026 zijn er naar aanleiding van het gesprek met de toezichthouder (Provincie Drenthe) separaat een tweetal mutatie doorgevoerd. De stelpost BTW-compensatiefonds had een voordeling effect van € 650.000. Het actualiseren van de maatstaven op basis van de gegevens vanuit het ministerie van binnenlandse zaken en koninkrijksrelaties (BZK) had een negatief effect van € 120.000. Deze effecten zijn meegenomen bij de verwerking van de meicirculaire en zijn opgenomen in het saldo van de algemene uitkering. Het vervallen van deze stelpost heeft een negatief effect van € 530.000.

Heffingen gemeentelijke belastingen, OZB eigenaren, incidenteel voordeel € 200.000
De opbrengst uit de OZB voor eigenaren valt hoger uit dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door een grotere stijging van de WOZ-waarden dan waarmee bij het opstellen van de begroting rekening is gehouden. Hierdoor is de belastinggrondslag toegenomen en zijn meer inkomsten uit de OZB ontvangen.

Financiering en dividend, dividendbelasting, incidenteel voordeel € 77.000
Dit incidentele voordeel wordt met name veroorzaakt door een hogere dividenduitkering van N.V. Rendo Holding dan waar wij in de Programmabegroting 2026 rekening mee hebben gehouden. 

Algemene baten en lasten, stelpost afrondingsverschillen, incidenteel voordeel € 90.000
De stelpost afrondingsverschillen heeft een omvang van € 115.000. In het eerste halfjaar is er geen gebruik gemaakt van deze stelpost en daarom stellen wij voor om een saldo van € 90.000 vrij te laten vallen in het resultaat. De resterende € 25.000 blijft beschikbaar in 2026.