Programma 3 | Samen

Doelstellingen:

We bouwen aan een stevige en toekomstbestendige basis voor een effectieve en adequate inzet op het gebied van openbare orde en veiligheid. Een stabiele en actuele basis voor een effectieve en efficiënte inzet van de vergunningverleners APV/Bijzondere wetten.

Kwaliteit

Toelichting

Wij verwachten deze doelstelling in 2026 grotendeels te realiseren. We hebben de beschikbare formatie ingevuld, waardoor de basis voor openbare orde en veiligheid en vergunningverlening weer op orde is. Daarmee hebben wij een belangrijke stap gezet naar een toekomstbestendige organisatie. Tegelijkertijd vragen ontwikkelingen binnen het veiligheidsdomein blijvend aandacht. Wij bouwen daarom verder aan het
versterken van onze kennis, processen en samenwerking. Aan het einde van 2026 verwachten wij te beschikken over een stevig fundament voor een effectieve inzet in de komende jaren.

We voorzien in onderwijsgebouwen die een veilige en gezonde leer- en werkomgeving bieden. De gebouwen zijn passend bij het aantal leerlingen, zijn toegankelijk, toekomstbestendig en geschikt voor het aanbieden van inclusief onderwijs. Bij nieuwbouw of renovatie investeren we in duurzame schoolgebouwen die energie neutraal, gezond flexibel en circulair zijn met oog voor de groene leefomgeving en klimaatadaptie. 

Kwaliteit

Toelichting

Vanuit het integraal huisvestingsplan wordt in de periode 2019-2034 gewerkt aan de (voorbereiding van) nieuwbouw of renovatie van de volgende scholen: De Nieuwe Veste in Coevorden, OBS De Slagkrooie en CBS Van Royenschool in Schoonoord, OBS De Akker en CBS De Fontein in Sleen, Samenwerkingsschool De Brug in Geesbrug en OBS De Woert in Oosterhesselen.  

De gemeente Coevorden is een gemeente:

• waar iedere inwoner de mogelijkheid heeft om volwaardig deel te nemen aan de samenleving;
• waar inwoners zich welkom voelen;
• waar dienstverlening toegankelijk is;
• die oog heeft voor de verschillende behoeften die binnen de samenleving bestaan.

Kwaliteit

Toelichting

We werken voortvarend aan inclusiebeleid om aan deze doelstellingen gestalte te geven. De eerste fase van beleidsontwikkeling ronden wij af in september 2026 om daarna beleid en uitvoeringsagenda uit te werken. Met deze agenda geven wij ook invulling aan de verplichting uit het VN-Verdrag Handicap om een Lokale Inclusie Agenda (LIA) te maken. Wij verwachten het beleid op te leveren in het eerste kwartaal van 2027. 

Doelstellingen:

• Tussen 2025 en 2030 bouwt de gemeente Coevorden aantoonbaar aan een sterke sociale infrastructuur door het verbinden van inwoners, organisaties en voorzieningen. De focus ligt op het versterken van lokale netwerken, het verbeteren van samenwerking binnen het sociaal domein en het toegankelijk maken van hulp en ondersteuning dichtbij inwoners. 
• In 2027 is er een daling van het aantal enkelvoudige jeugdhulpaanvragen met 10% ten opzichte van 2024.
• Jongeren in de bijstand: Het verkennen en ontwikkelen van maatregelen die de arbeidsinschakeling van jongeren ondersteunen, met specifiek aandacht voor jongeren vanaf 18 jaar en jonger dan 27 jaar.

Kwaliteit

Toelichting

1. Wij verwachten dat de doelstelling om te bouwen aan een sterke sociale infrastructuur wordt gerealiseerd. De doorontwikkeling van sterke lokale teams en de toegang tot ondersteuning ligt op koers. Daarnaast werken we aan het versterken van de sociale en pedagogische basis. Inmiddels is het formele en informele aanbod per wijk en buurt in kaart gebracht. Hierdoor ontstaat beter inzicht in aanwezige netwerken, voorzieningen en ondersteuningsmogelijkheden, wat bijdraagt aan een betere samenwerking binnen het sociaal domein en ondersteuning dichter bij inwoners.

2. Ook de doelstelling om het aantal enkelvoudige jeugdhulpaanvragen te laten dalen blijft nadrukkelijk in beeld. Door in te zetten op preventie, vroegsignalering en een sterke sociale en pedagogische basis verwachten wij dat meer ondersteuningsvragen in de leefomgeving van inwoners kunnen worden opgepakt. Daarmee werken wij toe naar de beoogde daling van het aantal enkelvoudige jeugdhulpaanvragen in 2027 ten opzichte van 2024.
Resultaatverwachting:
Op basis van de huidige ontwikkeling verwachten we de doelstelling van 10% minder enkelvoudige jeugdhulpaanvragen in 2027 niet te realiseren. We zien op dit moment juist een groei van het aantal jeugdhulpaanvragen. De beoogde beweging naar de voorkant, met meer nadruk op preventie en vroegtijdige ondersteuning, vraagt tijd voordat deze zichtbaar wordt in de cijfers. Deze beweging wordt verder uitgewerkt binnen de Hervormingsagenda Jeugd. De aanhoudende groei van de vraag en de tijd die nodig is om de preventieve aanpak effectief te laten worden, vormen de belangrijkste risico’s voor het behalen van de doelstelling.

3. Zowel landelijk, regionaal als binnen de gemeente Coevorden zien wij dat de doelgroep jongeren in de bijstand in complexiteit toeneemt. Om jongeren succesvol te begeleiden richting arbeidsmarkt is een integrale aanpak
noodzakelijk. De belemmeringen waar jongeren mee te maken hebben beperken zich namelijk vaak niet tot arbeidsvraagstukken. Veelvoorkomende belemmeringen zijn het ontbreken van een startkwalificatie, psychische kwetsbaarheden en schuldenproblematiek.

Deze problematiek vraagt om een gezamenlijke inzet van verschillende disciplines binnen het Sociaal Domein, evenals van ketenpartners zoals het MWC. Om deze uitdagingen aan te pakken neemt de gemeente Coevorden zowel bestuurlijk als ambtelijk deel aan diverse projectgroepen. Hierbij wordt onder meer gewerkt aan maatregelen rondom vroegtijdig schoolverlaten en het ontbreken van een startkwalificatie, alsmede aan initiatieven gericht op jongeren met psychische kwetsbaarheden, zoals het project Hoofdzaak Werk.

Hoewel het aantal jongeren in de bijstand het afgelopen jaar nagenoeg gelijk is gebleven, werken wij samen met jongeren, onderwijsinstellingen, werkgevers en ketenpartners aan de verdere ontwikkeling van integrale maatregelen die de uitstroom naar werk en opleiding bevorderen. Deze maatregelen richten zich op maatwerkbegeleiding, het wegnemen van belemmeringen op verschillende leefgebieden en het versterken van de aansluiting tussen onderwijs, participatie en arbeidsmarkt. Door deze integrale benadering werken wij aan duurzame oplossingen die jongeren ondersteunen bij het zelfstandig vormgeven
van hun toekomst. 

Wij zetten ons in om deze maatregelen in 2026 verder door te ontwikkelen en te versterken. Op basis hiervan verwachten wij een toename van het aantal jongeren dat uitstroomt naar werk of opleiding, waardoor hun maatschappelijke participatie en zelfredzaamheid worden vergroot. Hiermee wordt toegewerkt naar een afname van het aantal jongeren in de bijstand. 

Doelstellingen:

• Tussen 2025 en 2030 zet de gemeente Coevorden in op een positief en ondersteunend opvoed- en opgroeiklimaat, waarin kinderen en jongeren veilig, gezond en kansrijk kunnen opgroeien. Dit gebeurt door vroegtijdige signalering, versterking van het pedagogisch netwerk en goede samenwerking met ouders, scholen, zorg- en welzijnsorganisaties. 

• Inwoners van Coevorden krijgen de mogelijkheid om hun basisvaardigheden te versterken op het gebied van taal, rekenen en digitalisering, om zelfstandiger te kunnen deelnemen aan werk, opleiding en het dagelijks leven. 

Kwaliteit

Toelichting

Doelstellingen:

• Het versterken van het cultureel ecosysteem in de hele gemeente Coevorden: het geheel aan culturele plekken, organisaties en cultuurprofessionals werkt met elkaar samen.
• De grote culturele instellingen zijn financieel en organisatorisch gezond en kunnen in hun activiteiten zelfstandig doorgroeien.
• De subsidieregelingen, zoals geformuleerd in de cultuurnota, worden door de doelgroep gevonden en gebruikt en het aantal aanvragen neemt, waar nog mogelijk, toe. 
• Door de ambities uit de cultuurnota nemen culturele initiatieven uit de samenleving en cultuurdeelname in de hele gemeente toe. 

Kwaliteit

Toelichting

De versterking van het cultureel ecosysteem kunnen we als gevolg van het uitstellen van de ambities rondom het Stedelijk Museum Coevorden en de culturele broedplaats maar beperkt realiseren.  

De financiële positie van Stichting Cultuurpodium Coevorden is kwetsbaar. De organisatie doet er alles aan om kosten te beperken en de omzet te verhogen, maar is in deze constructie beperkt in de mogelijkheden om eigen inkomsten te genereren. Bovendien zijn bij de vaststelling van de cultuurnota (2023) en de verhoging van de subsidie voor de stichting de kosten van huur niet meegenomen en is de subsidie niet naar het
prijspeil 2023 bepaald. In 2025 en 2026 heeft de organisatie incidenteel € 30.000 per jaar extra ondersteuning ontvangen. Deze extra ondersteuning eindigt na 2026. 

Doelstelling;

• Voor 2030 versterken we de zelfredzaamheid van inwoners en verbeteren de toegankelijkheid van voorzieningen. 

Kwaliteit

Toelichting

De lokale uitvoering van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) en het transformatieplan Mentale Gezondheid vormt een belangrijke basis voor het realiseren van de doelstelling. Vanuit deze programma's wordt gewerkt aan een lokale aanpak gericht op het verkleinen van gezondheidsverschillen, het versterken van de zelfredzaamheid van inwoners en het verbeteren van de toegang tot passende ondersteuning.

Om gezondheidsverschillen te verkleinen, zet de gemeente in op preventie, gezondheid, sport en bewegen, participatie en het versterken van de sociale basis. Dit gebeurt onder meer door de inzet van een welzijnscoach bij
huisartsenpraktijken, het ondersteunen van lokale vrijwilligers- en bewonersinitiatieven en het stimuleren van een gezonde leefstijl. Daarnaast investeert de gemeente in activiteiten voor ouderen, jongeren en inwoners met
een beperking of autisme. Deze inzet draagt bij aan een sterker lokaal netwerk, een betere toegang tot ondersteuning en een grotere zelfredzaamheid van inwoners.

Daarnaast is in Dalen gestart met een Zorgzame Gemeenschap door de inzet van een dorpsondersteuner. De dorpsondersteuner versterkt de verbinding tussen formele en informele zorg, signaleert ondersteuningsvragen vroegtijdig en helpt inwoners bij het vinden van passende ondersteuning. Om deze werkwijze verder uit te bouwen, wordt in 2026 de ontwikkeling van een tweede Zorgzame Gemeenschap verkend.

Verder loopt er momenteel een pilot met casemanagers dementie. Deze pilot heeft als doel voorzieningen sneller toegankelijk te maken voor inwoners en de regeldruk te verminderen doordat inwoners hun verhaal minder vaak hoeven te vertellen. Hiermee wordt gewerkt aan meer passende, efficiënte en toegankelijke ondersteuning.

De huidige ontwikkelingen laten zien dat de inspanningen bijdragen aan  gezondheid, welzijn en participatie van inwoners. 

Op basis van de huidige voortgang achten wij het realiseren van de doelstelling om preventie te versterken en gezondheidsverschillen te verkleinen in 2030 deels haalbaar, mits er voldoende middelen beschikbaar blijven voor preventie en het versterken van lokale netwerken. 

Doelstelling:

• Tussen 2025 en 2030 versterkt de gemeente Coevorden aantoonbaar de sociale basis door het stimuleren en ondersteunen van informele netwerken en initiatieven die bijdragen aan de onderlinge betrokkenheid, veerkracht en zelfredzaamheid van inwoners. Binnen vijf jaar kunnen bewonersinitiatieven naar verwachting circa 10% van de inwoners direct betrekken en groeit het indirecte bereik via versterking van netwerken en cohesie tot 30 à 35%. 

Kwaliteit

Toelichting

De ontwikkeling van de formele en informele ketensamenwerking ligt op koers door de start van de  Zorgzame Gemeenschap in Dalen en de inzet van de dorpsondersteuner. Deze draagt bij aan het versterken van de samenwerking tussen inwoners, vrijwilligers, maatschappelijke organisaties en professionele zorg- en welzijnspartijen. 
De dorpsondersteuner vervult een verbindende rol door ondersteuningsvragen vroegtijdig te signaleren, informele en formele partijen met elkaar te verbinden en inwoners toe te leiden naar passende ondersteuning.
Hierdoor wordt de sociale basis, samenhang en de samenwerking tussen formele en informele netwerken versterkt. 
De verkenning van een tweede Zorgzame Gemeenschap in 2026 biedt kansen om deze werkwijze verder uit te breiden en de doelstelling richting 2030 verder te ondersteunen.

Doelstelling:

• In 2026 en 2027 beheersen we, met behoud van kwaliteit en passende ondersteuning waar nodig, aantoonbaar de financiën rond Jeugd en Wmo. We bereiken een afvlakking van het tekort bij Jeugd voor zover die niet door autonome ontwikkelingen wordt veroorzaakt en we bereiken een structurele besparing op de Wmo-uitgaven.  

Kwaliteit

Toelichting

Wij verwachten dat de doelstelling voor Jeugd en Wmo gedeeltelijk wordt gerealiseerd. De ingezette maatregelen dragen bij aan het beheersen van de uitgaven, maar de financiële resultaten blijven onder druk staan door
ontwikkelingen binnen het jeugdhulpstelsel. Met name een beperkt beschikbaar zorgaanbod en hoge kosten voor individuele casussen kunnen leiden tot extra uitgaven.
 
De uitgaven voor Jeugd laten al meerdere jaren een stijgende lijn zien. Op dit moment is nog geen duidelijke afvlakking van deze ontwikkeling zichtbaar. De ingezette maatregelen zijn gericht op het vergroten van de grip op de uitgaven, maar het financiële effect hiervan is nog onzeker.

Voor de Wmo blijven wij sturen op het realiseren van de beoogde structurele besparing. Zo zijn de uitgaven voor huishoudelijke hulp (HH) aanzienlijk lager dan in voorgaande jaren. Dit is het directe gevolg van de invoering van de nieuwe overeenkomsten per 1 juli 2025, de toepassing van een nieuw normenkader (ontwikkeld door het adviesburea HHM)  en de Was- en Strijkservice, waardoor duurdere zorg, zoals HH, niet of pas veel later nodig is. Hierdoor sluit de toegekende ondersteuning beter aan bij de daadwerkelijke ondersteuningsbehoefte van inwoners en wordt de voorziening doelmatiger ingezet.

Om de financiële beheersing verder te verbeteren, monitoren wij de effecten van de ingezette maatregelen en geven wij uitvoering aan de Hervormingsagenda Jeugd. Daarbij werken wij aan een sterke lokale toegang en aan het versterken van de sociale en pedagogische basis, zodat minder inzet van gespecialiseerde jeugdhulp nodig is. De inzet op preventie, vrijwilligersinitiatieven en de verbinding tussen formele en informele ondersteuning draagt eraan bij dat inwoners eerder passende ondersteuning ontvangen en zwaardere zorg zoveel mogelijk wordt voorkomen.

Doelstelling:

Voor 2030 zijn inwoners (financieel) zelfredzamer. Hiertoe zetten we specifiek twee middelen in, namelijk de doe mee webwinkel en het saneringskrediet. We stellen we ons tot doel om voor 2030 minimaal 80% van de inwoners van de gemeente Coevorden, die recht hebben op de Doe-Mee-webwinkel, actief gebruik te laten maken van het platform. Voor wat betreft het saneringskrediet stellen we ons tot doel dit middel in te zetten ten behoeve van minimaal 80% van de inwoners van Coevorden die in aanmerking komen voor schuldhulpverlening waarbij ten minste 70% van hen binnen anderhalf jaar schuldenvrij is dankzij begeleiding en nazorg. 

Kwaliteit

Toelichting

Het gebruik van de Doe-Mee-webwinkel ontwikkelt zich volgens verwachting en ook de inzet van saneringskredieten binnen de schuldhulpverlening ligt op koers. Op basis van de huidige ontwikkelingen verwachten wij dat de doelstelling voor 2030 haalbaar blijft. Wij blijven inzetten op het vergroten van het bereik van de Doe-Mee-webwinkel, de inzet van saneringskredieten en passende begeleiding en nazorg voor inwoners. 

Doelstellingen:

• In 2026 past de gemeente Coevorden de regionale uitgangspunten voor uniforme arbeidsmarktdienstverlening lokaal toe door de werkprocessen en samenwerking zo in te richten dat inwoners en werkgevers uit Coevorden consistente en toegankelijke ondersteuning ervaren. Hiermee voldoen we aan de wet SUWI. 
• We willen een toekomstbestendige governancestructuur voor de samenwerking EMCO-groep en Menso NV.
• Per 31 januari 2026 is het regionaal programma VSV vastgesteld en ingericht, met afspraken over het terugdringen van voortijdig schoolverlaten en NEET-jongeren, en versterkte samenwerking tussen scholen en gemeenten, inclusief warme overdracht.  
• Coevorden heeft zich verbonden aan een aantal opgaven, waarbij het verbindend strategisch doel is: opvang en begeleiding bieden voor asielzoekers, ontheemden en statushouders.

Kwaliteit

Toelichting

De uitvoering van de opgaven verloopt volgens planning. Samen met onze regionale en lokale partners geven wij invulling aan de gemaakte afspraken en werken wij aan een goede ondersteuning van inwoners,
werkgevers en jongeren. Ook de opgaven rond opvang en begeleiding van asielzoekers, ontheemden en statushouders verlopen conform de gemaakte afspraken. Op dit moment verwachten wij geen belangrijke afwijkingen en liggen wij op koers om de beoogde resultaten te behalen.

Doelstelling:

De gemeente Coevorden zet zich in om (intergenerationele) armoede te doorbreken en te voorkomen, vanuit het programma Kansrijk Opgroeien en de pilot Kansrijk Coevorden. Vanuit de pilot Kansrijk gaan we werken aan de volgende strategische doelen: 

• Een versterkte zelfredzaamheid van huishoudens op de verschillende levensdomeinen (thuis, welzijn, geldzaken, opleiding en werk).  
• Meer passende dienstverlening aan huishoudens door meer vraag-gestuurde, stress-sensitieve en integrale ondersteuning.  
• Huishoudens ervaren minder knelpunten in beleid, regels en werkprocessen. Er is een betere route voor maatwerk. 

Kwaliteit

Toelichting

De aanpak Kansrijk Coevorden is een tweejarige pilot die in Coevorden nu ruim een jaar onderweg is. 

De eerste resultaten zijn positief.  Het uitrollen van de aanpak moet organisch en vanuit intrinsieke motivatie gebeuren. De buddy's zijn ervaringsdeskundige vrijwilligers. Daarnaast moet het professionele veld ook worden meegenomen in deze nieuwe en complementaire aanpak. Dat vraagt tijd, vertrouwen en bekendheid. Daarnaast moeten de buddy's getraind worden. Een buddy begeleidt een deelnemer een jaar lang intensief en daarna volgt nog een half jaar nazorg. Het is daarom nu te vroeg om met resultaten te komen, omdat er nog geen afgeronde buddytrajecten zijn.

Wel zijn de eerste resultaten positief, twee deelnemers zetten stappen richting (vrijwilligers)werk en voelen zich wat sterker en zetten kleine stapjes om meer uit hun isolement te komen. De buddy vervult een soort brugfunctie tussen de echte leefwereld van de deelnemer en 'de systeemwereld' van de professionals. Kansrijk Coevorden zorgt, waar nodig en handig, ook voor een terugkoppeling namens de deelnemer naar de
professionals (consulenten, zorgverleners bv) om de samenwerking effectiever te maken en ook om de professional een inkijkje te geven in de echte leefwereld van een deelnemer.