Programma 2 | Duurzaamheid

Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR, voorheen TBOR) zorgt er voor dat we de openbare ruimte inrichten, onderhouden en ontwikkelen passend bij de ambities en financiële kaders.  IBOR brengt de beheeropgaven in beeld, biedt kaders voor inrichting en ontwikkeling en koppelt dit aan maatschappelijke doelen zoals klimaatadaptatie, energietransitie en sociale cohesie.

Doelstellingen:

• Op termijn voldoen aan onderhoud kapitaalgoederen op de begroting (ambitie versus middelen).
• Optimaliseren van de dienstverlening in de openbare ruimte

Kwaliteit

Toelichting

De opgaven binnen het project IBOR voor het beheer van onze kapitaalgoederen zijn verder uitgewerkt en geprioriteerd. Hierbij is gekeken naar wettelijke verplichtingen en risico's. Dit heeft geleid tot een aangescherpte opdracht. Het directieteam heeft deze opdracht in juni vastgesteld.

Het project bevindt zich nu in de opstartfase. We voeren een nulmeting uit van het huidige beheersysteem. Op basis daarvan richten we de projectorganisatie in en leggen we de basis voor een gefaseerde verdere uitvoering in de komende jaren.

Het doel is om het beheer van de openbare ruimte effectiever, efficiënter, doelmatiger en financieel duurzamer te organiseren. Daarmee leggen we de basis om onze dienstverlening structureel te verbeteren.

Doelstellingen:

• In 2026 voeren we bewustwordingsstrategie uit (die in 2022 is opgesteld) zodat de gemeente Coevorden duurzamer wordt. De strategie draagt bij aan duurzamer gedrag van iedereen die in de gemeente Coevorden woont, werkt en recreëert;

• We realiseren in 2026 conform de RES:

  • 0,187 TWh door het realiseren van de A37 zonneroute. Hiermee kan de doelstelling voor zonne-energie op land volledig behaald worden.

  • 50% van 0,149 TWh via zon op dak.

  • 0,134 TWh op windenergie is behaald. 

• Begin 2026 realiseren we een aanpak klimaatadaptatie met een uitvoeringsagenda. We voeren vanaf 2026 deze uitvoeringsagenda klimaatadaptatie uit; 
• We leveren de evaluatie ‘Duurzame gemeente Coevorden’ op. Uit deze evaluatie komt een duidelijk overzicht van de behaalde effecten van het programma duurzaamheid en de benodigde inspanningen om doelstellingen te realiseren;
• We werken aan het behouden en versterken van biodiversiteit in de gemeente. Dit doen we samen met inwoners en externe belanghebbenden volgens het concept basiskwaliteit natuur (BKN);
• We schrijven een beleidsvoorstel voor circulaire economie in de gemeente Coevorden;
• Samen met regionale partners schrijven we een nieuw Warmteprogramma. Dit is een wettelijke verplichting en een vervanging van de Transitievisie warmte;
• We faciliteren en ondersteunen inwoners bij het schrijven van wijkuitvoeringsplannen. Hierin wordt het plan beschreven om een wijk/dorp aardgasvrij te maken. We werken met een gebiedsgerichte aanpak en hebben de gemeente opgesplitst in zeven gebieden. In 2026 zullen de vier noordelijke gebieden afgerond worden. Het gaat dan om ongeveer 12 gerealiseerde uitvoeringsplannen. 

Kwaliteit

Toelichting

• In 2026 hebben we in het kader van de bewustwordingsstrategie Duurzaamheid verschillende acties uitgevoerd. Voorbeelden zijn informatieve berichten in de krant en op sociale media, acties met het Fixteam van de provincie, de inzet van energiecoaches en het organiseren van een BioBlitz tijdens de Week van de Biodiversiteit. In juni 2026 organiseerden we voor de tweede keer een ‘Garage Sale’. 162 huishoudens deden mee. Veel inwoners maakten gebruik van de mogelijkheid om tweedehands spullen te kopen. De campagnepagina is door 1.592 unieke bezoekers bezocht.
• Voor de RES is de doelstelling voor windenergie nog steeds behaald. Door externe factoren is de planning van de A37-zonneroute aangepast. De aanbesteding van de zonneroute start in 2027. Het is nog niet bekend wanneer de zonneroute wordt gerealiseerd. De gemeente Coevorden levert de gevraagde bijdrage aan dit project. Er zijn geen cijfers beschikbaar over de realisatie van zonne-energie op daken. Netcongestie vormt hierbij een steeds grotere belemmering.
• De aanpak voor klimaatadaptatie is nog in ontwikkeling en wordt naar verwachting in de eerste helft van 2027 afgerond. De vertraging komt door personele wisselingen en doordat de interne en externe afstemming langer duurde dan verwacht. De raad wordt in het vierde kwartaal van 2026 geraadpleegd over dit onderwerp.
• De evaluatie is uitgevoerd en bestaat uit een ambtelijke stand van zaken over de voortgang van de doelen en acties uit de Duurzaamheidsvisie. Hierdoor is de opgave voor de komende periode in beeld. Op basis hiervan passen we de organisatie en inzet aan.
• In 2026 voeren we het werken met het concept BKN binnen onze organisatie in. Ook werken we samen met externe betrokkenen, zoals inwoners, Landschapsbeheer Drenthe en woningcorporaties, aan de projecten uit de ‘Uitvoeringsagenda Biodiversiteit’. Een voorbeeld hiervan is het egelproject, dat in het voorjaar van 2026 is gestart.
• Door personele onderbezetting is nog niet gestart met het beleidsvoorstel Circulaire Economie. We onderzoeken momenteel hoe we dit onderwerp het beste kunnen oppakken.
• Het opstellen van het nieuwe omgevingsprogramma Warmte is in volle gang. Het eindproduct moet uiterlijk eind 2027 door het college zijn vastgesteld.
• We werken aan wijkuitvoeringsplannen in het noordelijke deel van de gemeente. Voor drie kernen heeft het college een wijkuitvoeringsplan vastgesteld. Na de zomer worden nog drie plannen voorgelegd. Voor de overige kernen in het noordelijke deel van de gemeente verwachten we dat de wijkuitvoeringsplannen eind 2026 zijn vastgesteld. Het is mogelijk dat een aantal plannen wordt doorgeschoven naar begin 2027.

Bij de uitvoering van de Duurzaamheidsvisie werken we aan langetermijndoelstellingen. De budgetten voor het programma Duurzaamheid die in de afgelopen jaren nog niet waren ingezet, zijn bij de jaarrekening 2025 teruggevloeid naar de algemene middelen.

De opgaven en uitdagingen op het gebied van duurzaamheid zijn de afgelopen jaren toegenomen. Op basis van het nog op te stellen uitvoeringsprogramma voor de komende jaren vragen we vanaf 2027 bij het college en de raad om de benodigde budgetten op te nemen in de begroting.

Doelstellingen:

• Realiseren van de VANG-doelstelling (maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar en minimaal 75% afvalscheiding);
• We gaan circulariteit meer stimuleren. We gaan het aanjagen dat ingezamelde grondstoffen weer een zo hoogwaardige mogelijke bestemming krijgen. Hierbij sluiten we aan bij de doelstellingen in het Circulair Materialenplan 1 (CMP1);
• We maken onze milieustraten toekomstbestendig en kijken hierbij naar het acceptatiebeleid en inrichting. Hierbij geldt het recent uitgevoerde haalbaarheidsonderzoek als uitgangspunt;
• We maken in 2026 een keuze over hoe we het oud papier in de gemeente in de toekomst gaan inzamelen. Dit doen we op basis van een recent uitgevoerd onafhankelijk onderzoek.

Kwaliteit

Toelichting

• In ons huidige afvalbeleidsplan staat dat we de VANG-doelstelling van 100 kg restafval per inwoner uiterlijk in 2027 willen behalen. Tot 1 juli 2026 hebben we gemiddeld 66 kg huishoudelijk restafval per inwoner ingezameld. Dit bestaat uit 16 kg grof restafval en 50 kg fijn restafval. Op basis van deze resultaten verwachten we in 2026 gemiddeld 133 kg restafval per inwoner uit te komen. In 2025 was dit 117 kg.
  De stijging ten opzichte van 2025 komt waarschijnlijk doordat in het eerste jaar na de invoering van een tarief op restafval meestal betere resultaten worden behaald dan in de jaren daarna. Dit past binnen het normale gewenningspatroon. Ook speelt de extra inzamelronde in het vierde kwartaal van 2024 een rol. Deze was bedoeld als voorbereiding op het tarief op restafval. Hierdoor zijn in het eerste kwartaal van 2025 beduidend minder containers aangeboden.

  Het afvalscheidingspercentage ligt tot nu toe op 82% en is daarmee stabiel ten opzichte van 2025.

• Door huishoudelijk afval en afval op de milieustraten gescheiden in te zamelen, stimuleren we het gebruik van afvalstromen. Door afval beter te scheiden, kunnen meer herbruikbare grondstoffen uit het afval worden gehaald. 
  
  
• Vanwege de hoge investeringskosten voor een volledige vernieuwing van de milieustraten bekijken we in 2026 alleen of we de tarieven op de milieustraten vanaf 2027 willen aanpassen. Hiermee willen we een betere scheiding van grof afval stimuleren en afvaltoerisme en het storten van bedrijfsafval tegengaan. 
  
  

• In de tweede helft van 2026 voeren we gesprekken met de verenigingen die oud papier inzamelen. We vragen hoe zij kijken naar de toekomst van het huidige systeem. Deze informatie toetsen we aan het uitgevoerde onderzoek dat is gedaan naar de optimalisatie en heroverweging van het inzamelsysteem voor oud papier en karton. Eind 2026 of begin 2027 leggen we een voorstel voor over de toekomst van het inzamelsysteem voor oud papier. De raad wordt over de voortgang geïnformeerd door een raadsinformatiebrief en een themasessie. Vervolgens zal een voorstel worden gedaan aan de raad.
  
  

De gemeente Coevorden is een gemeente met veel groen. Deze kwaliteit is een essentieel onderdeel van de identiteit van onze gemeente. Het zorgt voor een prettige leefomgeving, vertelt iets over onze historie en het is een reden voor toeristen om onze gemeente te bezoeken. Naast het beleven van groen, heeft groen ook wel degelijk functies te vervullen. Groen en water zijn de fundering van onze biologische diversiteit en daarnaast een belangrijk onderdeel van de herkenbaarheid en kwaliteit van onze leefomgeving. Groene en blauwe structuren geven structuur, identiteit, belevingswaarde aan landelijke- en stedelijke landschappen en voorziet dit van een aangenaam leefklimaat.

We werken daarom aan een groene en blauwe leefomgeving die bijdraagt aan het herstellen en versterken van de biologische diversiteit en een klimaatbestendige gezonde leefomgeving.

Doelstellingen:

• We geven deze leefomgeving vorm en inhoud op basis van de  landschapstypen-kaart uit de notitie ruimtelijke kwaliteit;
• We leggen groen duurzaam en bestendig aan;
• We behouden en beschermen ons huidige groenareaal;
• We streven naar een krachtige robuuste groene structuur.

Kwaliteit

Toelichting

Door tijdelijk minder beschikbare capaciteit zijn in 2026 minder uren beschikbaar voor het werken aan bovenstaande doelstellingen. Daarom kunnen niet alle doelstellingen in 2026 worden gerealiseerd. Dit wordt verder toegelicht bij de voortgang van de activiteiten hieronder.